Giải SGK Tiếng Việt 5: Bài 7: Đánh giá, chỉnh sửa bài văn tả người – Tuần 22

Mục lục [Ẩn]

Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó

Bài này giúp em nhìn lại và hoàn thiện bài văn tả người đã viết ở Bài 6. Em có thể xem lại 2 bài văn mẫu tại: Bài 6: Viết bài văn tả người (Bài viết số 1) – Tuần 21

I. Giải các câu hỏi SGK

Câu 1: Nghe thầy cô giáo nhận xét về bài làm.

Em cần chú ý lắng nghe những nhận xét của thầy cô về bài làm của mình và của các bạn:

  • Ghi lại những điểm tốt để phát huy trong bài viết sau.
  • Ghi lại những lỗi cần sửa (chính tả, diễn đạt, cách dùng từ,…).
  • Học hỏi những câu văn hay, ý tưởng độc đáo từ bài của các bạn khác.

Câu 2: Đọc lại bài văn của em để biết bài đã đạt được những yêu cầu nào dưới đây.

Em tự đánh giá bài của mình theo 4 tiêu chí sau:

Tiêu chí Câu hỏi tự kiểm tra Đạt / Chưa đạt
1. Bố cục Bài văn có đủ mở bài – thân bài – kết bài chưa?
2. Miêu tả đặc điểm riêng Em đã tả ngoại hình, hoạt động,… làm nổi bật đặc điểm riêng của người được tả chưa?
3. Tình cảm Bài văn đã thể hiện tình cảm của em với người được tả chưa?
4. Trình bày Bài viết có sạch đẹp, không mắc lỗi chính tảlỗi diễn đạt không?

→ Sau khi tự đánh giá, em xác định tiêu chí nào chưa đạt để chỉnh sửa ở câu 3.

Câu 3: Viết lại một số câu văn hoặc đoạn văn trong bài làm của em cho hay hơn theo gợi ý dưới đây.

a. Sử dụng từ ngữ giàu sức gợi tả hoặc hình ảnh so sánh gây ấn tượng.

Ví dụ từ SGK:

  • Giọng nói của bà tôi đặc biệt trầm bổng, nghe như tiếng chuông đồng. Nó khắc sâu vào trí nhớ tôi dễ dàng, và như đoá hoa, cũng dịu dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống. (Mác-xim Go-rơ-ki)
  • A Cháng đẹp người thật. Mười tám tuổi, ngực nở vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng. (Ma Văn Kháng)

Ví dụ chỉnh sửa từ bài văn mẫu (tả mẹ):

Câu văn ban đầu Câu văn viết lại cho hay hơn
Đôi mắt mẹ đen láy, hiền từ. Đôi mắt mẹ đen láy như hai hạt nhãn, luôn ánh lên vẻ hiền từ mỗi khi nhìn em.
Mái tóc mẹ đen dài đến ngang lưng. Mái tóc mẹ đen mượt như dòng suối, buông dài đến ngang lưng.
Mẹ nấu ăn rất ngon. Đôi bàn tay khéo léo của mẹ biến những nguyên liệu bình dị thành những món ăn thơm ngon, ấm áp.

Ví dụ chỉnh sửa từ bài văn mẫu (tả cô giáo):

Câu văn ban đầu Câu văn viết lại cho hay hơn
Cô có dáng người thanh mảnh. Cô có dáng người thanh mảnh, mỗi bước đi nhẹ nhàng như làn gió xuân.
Đôi mắt cô to, sáng. Đôi mắt cô to, sáng long lanh như hai vì sao nhỏ.
Cô giảng bài rất hay. Giọng cô giảng bài trong trẻo như tiếng chim hót, khiến chúng em nghe không biết chán.

b. Bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc với người được tả.

Ví dụ từ SGK:

  • Trong suốt cuộc đời, chắc hẳn tôi sẽ không bao giờ quên đôi mắt của cô giáo nhìn tôi lúc ấy. Ánh mắt cô cũng âu yếm, trìu mến như ánh mắt bà nhìn tôi. (Lê Khắc Hoan)

Ví dụ chỉnh sửa từ bài văn mẫu (tả mẹ):

Câu văn ban đầu Câu văn viết lại có cảm xúc hơn
Em yêu mẹ vô cùng. Mỗi lần nghĩ về mẹ, lòng em lại trào dâng niềm hạnh phúc. Em thầm biết ơn vì đã được làm con của mẹ – người phụ nữ tuyệt vời nhất trong lòng em.
Em sẽ cố gắng học giỏi để mẹ vui lòng. Em thầm hứa sẽ luôn chăm ngoan, học giỏi để mỗi ngày trở về nhà, em lại thấy nụ cười rạng rỡ trên môi mẹ.

Ví dụ chỉnh sửa từ bài văn mẫu (tả cô giáo):

Câu văn ban đầu Câu văn viết lại có cảm xúc hơn
Em vẫn luôn nhớ về cô Lan. Dù thời gian có trôi đi bao lâu, hình ảnh cô Lan dịu hiền vẫn luôn khắc sâu trong trái tim em. Cô mãi là người cô giáo em yêu quý và biết ơn nhất.

Lưu ý khi viết lại:

  • Không nên dùng quá nhiều hình ảnh so sánh trong một đoạn – chọn 2 – 3 hình ảnh đắt giá là đủ.
  • Cảm xúc phải chân thật, xuất phát từ tình cảm thật của em với người được tả.
  • Đọc to câu văn sau khi viết lại để xem có xuôi tai, tự nhiên không.

II. Vận dụng

Đọc bài văn tả người của em cho người thân nghe, chia sẻ những điều thầy cô nhận xét về bài làm của em và các bạn.

Gợi ý cách thực hiện:

Bước 1: Đọc bài văn cho người thân nghe

  • Chọn thời điểm phù hợp (buổi tối, sau bữa cơm).
  • Đọc rõ ràng, diễn cảm để người thân dễ theo dõi.
  • Nếu tả chính người thân, hãy đọc với giọng yêu thương, trìu mến.

Bước 2: Chia sẻ nhận xét của thầy cô

  • Kể lại điểm mà thầy cô khen trong bài của em (ví dụ: tả sinh động, bộc lộ tình cảm chân thành,…).
  • Chia sẻ những điểm thầy cô góp ý sửa (ví dụ: cần dùng hình ảnh so sánh sinh động hơn,…).
  • Kể về bài văn hay của các bạn trong lớp mà em học được điều gì.

Ví dụ đoạn chia sẻ ngắn với mẹ:

“Mẹ ơi, hôm nay cô giáo trả bài văn tả người cho chúng con. Con tả về mẹ đấy! Cô khen con biết chọn những chi tiết riêng của mẹ, như nụ cười dịu dàng và món canh chua ngon. Cô cũng góp ý con nên dùng thêm hình ảnh so sánh cho bài văn sinh động hơn. Con còn được nghe bài văn của bạn Lan tả bà nội thật cảm động. Con sẽ cố gắng viết hay hơn ở bài sau mẹ nhé!”

→ Việc chia sẻ này giúp em rèn kĩ năng nói, đồng thời gắn kết tình cảm gia đình và có thêm động lực để viết văn ngày càng hay hơn.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình