I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Bài thơ Mầm non của nhà thơ Võ Quảng miêu tả hành trình chuyển mình từ mùa đông sang mùa xuân qua cảm nhận sinh động của một mầm non. Ban đầu, mầm non nép mình lặng im dưới vỏ cành bàng, chỉ hé mắt nhìn qua kẽ lá để cảm nhận cảnh vật mùa đông ảm đạm với mây bay hối hả, mưa phùn lất phất, lá vàng rơi và rừng cây thưa thớt. Khi nghe tiếng chim báo tin xuân đến, tiếng suối reo và tiếng chim muông ca hát, mầm non vội bật vỏ, đứng dậy giữa trời và khoác lên mình chiếc áo màu xanh biếc. Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp và sức sống mãnh liệt của thiên nhiên khi xuân về.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Em hãy nêu sự thay đổi của thời tiết, cỏ cây,… khi mùa đông chuyển sang mùa xuân hoặc mùa khô chuyển sang mùa mưa.

Khi mùa đông chuyển sang mùa xuân:

• Thời tiết ấm áp hơn, có nắng nhẹ, không còn rét buốt.
• Cây cối đâm chồi, nảy lộc, hoa đua nhau nở.
• Chim chóc bay về hót vang, không khí vui tươi, tràn đầy sức sống.

Khi mùa khô chuyển sang mùa mưa:

• Trời mát mẻ hơn, có những cơn mưa rào.
• Cây cối xanh tươi trở lại, đất đai ẩm ướt.
• Không khí trong lành, dễ chịu.

Câu 1: Trong 2 khổ thơ đầu, mầm non được miêu tả như thế nào? Cách miêu tả đó có gì thú vị?

Mầm non được miêu tả:

• Còn nhỏ bé, nép lặng im dưới vỏ cành bàng.
• Mắt lim dim, cố nhìn qua kẽ lá để quan sát cảnh vật bên ngoài.

Cách miêu tả thú vị ở chỗ:

Tác giả đã nhân hoá mầm non giống như một em bé: cũng có mắt, biết nhìn, biết cảm nhận và tò mò quan sát thế giới xung quanh. Nhờ vậy, mầm non trở nên sinh động, gần gũi và đáng yêu như một sinh linh bé nhỏ đang chờ đợi mùa xuân.

Câu 2: Cảnh vật mùa đông hiện ra như thế nào qua cảm nhận của mầm non?

Cảnh vật mùa đông hiện lên qua cảm nhận của mầm non:

• Mây: bay hối hả trên bầu trời.
• Mưa: lất phất những hạt mưa phùn.
• Lá cây: rào rào trận lá tuôn, rải vàng đầy mặt đất.
• Rừng cây: trông thưa thớt, chỉ còn cội với cành.
• Con vật: một chú thỏ phóng nhanh, chạy nấp vào bụi vắng.
• Không gian: tất cả im ắng từ ngọn cỏ, làn rêu.

→ Đó là khung cảnh mùa đông lạnh lẽo, vắng vẻ và tĩnh mịch.

Câu 3: Nhờ đâu mầm non nhận ra mùa xuân đến?

Mầm non nhận ra mùa xuân đến nhờ:

• Tiếng chim kêu vang: “Chíp chiu chiu! Xuân đến.” – báo hiệu mùa xuân.
• Tiếng trăm ngọn suối nổi róc rách reo mừng.
• Tiếng ngàn chim muông nổi hát ca vang dậy.

→ Chính những âm thanh vui tươi, rộn ràng của thiên nhiên đã báo tin mùa xuân đã về.

Câu 4: Nêu nhận xét của em về hình ảnh mầm non trong khổ thơ cuối.

Trong khổ thơ cuối, mầm non hiện lên với những hành động rất đẹp:

• Vội bật chiếc vỏ rơi ngay khi nghe tiếng chim báo xuân đến.
• Đứng dậy giữa trời, hiên ngang đón nắng xuân.
• Khoác áo màu xanh biếc – chiếc áo của mùa xuân, của sự sống.

Nhận xét: Hình ảnh mầm non trong khổ thơ cuối thật đẹp, sinh động và tràn đầy sức sống. Mầm non giống như một chú bé vừa bừng tỉnh sau giấc ngủ đông, hào hứng, vui tươi đón chào mùa xuân. Qua đó, tác giả cho thấy sức sống mãnh liệt của thiên nhiên khi xuân về.

Câu 5: Nội dung chính của bài thơ là gì?

Bài thơ miêu tả sự chuyển mình kì diệu của một mầm non từ mùa đông sang mùa xuân: từ khi còn nép mình lặng im trong vỏ cây, cảm nhận cảnh mùa đông vắng lặng, đến khi nghe tiếng chim báo xuân thì bật vỏ vươn lên khoác áo xanh biếc. Qua đó, tác giả ca ngợi vẻ đẹp và sức sống mãnh liệt của thiên nhiên khi mùa xuân đến.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình