I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Câu chuyện kể về ông Uyn-tơn – một người Anh giàu lòng nhân ái. Tháng 12 năm 1938, ông bay sang Tiệp Khắc để giúp bạn tìm cách đưa những đứa trẻ em Do Thái từ Pra-ha sang Anh trước khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra. Ông đã cùng bạn bè quyên góp tiền, kêu gọi các gia đình ở Anh nhận nuôi trẻ Do Thái. Từ tháng 3 đến tháng 8 năm 1939, ông đã tổ chức thành công 8 chuyến tàu, đưa 669 đứa trẻ đi qua Đức, Hà Lan đến Luân Đôn an toàn. Suốt hơn 50 năm, ông chưa một lần kể với ai về việc làm phi thường ấy. Chỉ đến khi vợ ông tìm thấy cuốn sổ ghi chép, câu chuyện mới được cả thế giới biết đến. Năm 1988, trong một chương trình truyền hình, cả hội trường – những đứa trẻ năm xưa được ông cứu sống – đã đứng dậy trong nước mắt. Năm 2015, ông qua đời, thọ 106 tuổi. Người dân Tiệp Khắc đã dựng tượng ông ở sân ga Pra-ha, coi ông là một người hùng thầm lặng đáng kính. Câu chuyện ca ngợi tình yêu thương con người, lòng dũng cảm và đức tính khiêm nhường của ông Uyn-tơn.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Đoạn văn dưới đây cho em biết thông tin gì?

“Trong Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945), các nước phát xít đã đẩy nhân loại vào cảnh mất mát đau thương. Đặc biệt, phát xít Đức đã gây ra những cuộc thảm sát tàn bạo đối với người Do Thái (bao gồm cả trẻ em và người già) trong các trại tập trung.”

Đoạn văn trên cho em biết bối cảnh của câu chuyện:

• Thời gian: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945).
• Sự kiện đau thương: Các nước phát xít, đặc biệt là phát xít Đức, đã gây ra những cuộc thảm sát tàn bạo đối với người Do Thái (cả trẻ em và người già) trong các trại tập trung.
• Đây chính là hoàn cảnh dẫn đến việc ông Uyn-tơn quyết tâm giải cứu những đứa trẻ Do Thái.

Câu 1: Lí do nào khiến ông Uyn-tơn bay sang Tiệp Khắc vào một ngày của tháng 12 năm 1938?

Ông Uyn-tơn bay sang Tiệp Khắc vì:

• Một người bạn đã nhờ ông tìm cách đưa những đứa trẻ Do Thái từ Pra-ha sang Anh.
• Lúc đó, chiến tranh chắc chắn sẽ nổ ra, mà cơ hội để người Do Thái trốn thoát khỏi thành phố hầu như không có, đặc biệt là với trẻ em.

→ Xuất phát từ tấm lòng nhân ái và thương xót trẻ em, ông đã quyết định lên đường.

Câu 2: Ông Uyn-tơn đã làm những gì để giải cứu những đứa trẻ Do Thái sang Anh? Việc làm đó có ý nghĩa như thế nào?

Những việc ông Uyn-tơn đã làm:

• Cùng bạn bè đi quyên góp khắp nơi để có tiền đưa trẻ em đi tị nạn.
• Kêu gọi các gia đình ở Anh nhận nuôi trẻ em Do Thái.
• Từ tháng 3 đến tháng 8 năm 1939, tổ chức thành công 8 chuyến tàu, đưa 669 đứa trẻ rời Pra-ha, đi qua Đức, Hà Lan,… rồi đến Luân Đôn.

Ý nghĩa của việc làm:

• Cứu sống 669 đứa trẻ khỏi cuộc chiến tranh tàn khốc và những cuộc thảm sát của phát xít Đức.
• Mang lại cho các em một cuộc sống mới, một tương lai tươi sáng.
• Thể hiện tình yêu thương con người vượt qua ranh giới quốc gia, dân tộc.

Câu 3: Nêu suy nghĩ của em về chi tiết ông Uyn-tơn “chưa một lần kể với ai” những việc đã làm để giải cứu trẻ em Do Thái.

Chi tiết ông Uyn-tơn “chưa một lần kể với ai” khiến em vô cùng khâm phục:

• Ông là người rất khiêm tốn, giản dị, không hề khoe khoang hay kể công.
• Ông coi việc cứu người, giúp đời là trách nhiệm bình thường của mình, không cần ai biết đến.
• Đây chính là phẩm chất cao đẹp của một người hùng thầm lặng – âm thầm cống hiến mà không cần danh tiếng hay phần thưởng.

→ Em rất kính trọng và muốn học tập đức tính khiêm nhường của ông.

Câu 4: Những giọt nước mắt trong cuộc gặp gỡ giữa ông Uyn-tơn với “những đứa trẻ năm xưa” được ông cứu sống thể hiện điều gì?

Những giọt nước mắt trong cuộc gặp gỡ ấy thể hiện:

• Sự xúc động, nghẹn ngào của ông Uyn-tơn khi được gặp lại những đứa trẻ mình đã cứu sống, nay đã trưởng thành và có cuộc sống bình yên.
• Lòng biết ơn sâu sắc của “những đứa trẻ năm xưa” đối với ân nhân đã mang lại cho họ sự sống lần thứ hai.
• Tình cảm thiêng liêng giữa người với người – tình cảm được vun đắp từ lòng nhân ái và lòng biết ơn.
• Sự chiến thắng của tình yêu thương trước sự tàn khốc của chiến tranh.

Câu 5: Nêu ý nghĩa của câu chuyện.

Ý nghĩa của câu chuyện:

• Ca ngợi tấm lòng nhân ái, dũng cảm và đức tính khiêm nhường của ông Uyn-tơn – một người hùng thầm lặng đáng kính.
• Khẳng định tình yêu thương con người có thể vượt qua mọi ranh giới về quốc gia, dân tộc, chủng tộc.
• Nhắc nhở chúng ta: mỗi việc làm tốt, dù âm thầm, đều có ý nghĩa lớn lao và sẽ được người đời ghi nhớ mãi.
• Gửi gắm bài học về lòng biết ơn đối với những người đã giúp đỡ mình trong hoàn cảnh khó khăn.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình