Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Hướng dẫn cách viết
Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc là đoạn văn kể lại một sự việc và bày tỏ suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc của người viết về sự việc đó.
Bố cục đoạn văn gồm 3 phần:
| Phần | Nội dung chính |
|---|---|
| Mở đầu | Giới thiệu sự việc (tên sự việc, thời gian, địa điểm) và nêu ấn tượng chung về sự việc. |
| Triển khai | Nêu tình cảm, cảm xúc về những chi tiết nổi bật của sự việc (khung cảnh, hoạt động, người tham gia,…). |
| Kết thúc | Nêu ý nghĩa của sự việc; khẳng định lại tình cảm, cảm xúc đối với sự việc. |
Các cách thể hiện tình cảm, cảm xúc:
- Dùng từ ngữ giàu cảm xúc: hứng thú, háo hức, ngạc nhiên, thán phục, xúc động, say sưa,…
- Dùng câu cảm thán để bộc lộ cảm xúc mạnh mẽ.
- Kể chi tiết ấn tượng kết hợp với bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc.
- Miêu tả khung cảnh, con người kết hợp với tình cảm của bản thân.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Đọc đoạn văn dưới đây và thực hiện yêu cầu.
Đoạn văn: Nhân dịp Quốc khánh ngày 2 tháng 9, tôi được bố mẹ cho đi Mộc Châu tham dự Ngày hội văn hoá các dân tộc thiểu số. Tôi vô cùng hứng thú với sự kiện mang đậm vẻ đẹp văn hoá này. […] Đến với Ngày hội văn hoá các dân tộc thiểu số ở Mộc Châu, tôi đã rất xúc động và hiểu vì sao cần phải giữ gìn giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc. (Lâm Phong)
a. Đoạn văn nói đến sự việc gì? Người viết có ấn tượng chung về sự việc đó thế nào?
- Sự việc: Tác giả được bố mẹ cho đi Mộc Châu tham dự Ngày hội văn hoá các dân tộc thiểu số nhân dịp Quốc khánh 2/9.
- Ấn tượng chung: Tác giả vô cùng hứng thú với sự kiện mang đậm vẻ đẹp văn hoá này.
b. Chọn nội dung tương ứng với mỗi phần của đoạn văn.
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở đầu | Nêu tên sự việc; thời gian, địa điểm diễn ra sự việc; ấn tượng chung về sự việc. |
| Triển khai | Nêu tình cảm, cảm xúc về những chi tiết nổi bật của sự việc (khung cảnh, hoạt động, người tham gia,…). |
| Kết thúc | Nêu ý nghĩa của sự việc; khẳng định lại tình cảm, cảm xúc đối với sự việc. |
c. Trong phần triển khai, những chi tiết nào nói về ngày hội gây được ấn tượng với người viết?
Những chi tiết gây ấn tượng với người viết:
- Không khí ngày hội tràn ngập khắp thị trấn: cờ hoa, trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu; tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã.
- Cuộc thi ném còn của các cô gái Thái với quả còn bay vút lên cao, lơ lửng trên không trung.
- Điệu múa khèn tràn đầy sức sống của các chàng trai người Mông.
- Bước múa sạp khéo léo, rộn ràng của các cô gái Mường.
- Điệu múa xoè uyển chuyển của các cô gái Thái.
d. Tình cảm, cảm xúc của người viết được bộc lộ qua những từ ngữ, câu văn nào?
Tình cảm, cảm xúc được bộc lộ qua các từ ngữ và câu văn:
- “Tôi vô cùng hứng thú với sự kiện mang đậm vẻ đẹp văn hoá này.”
- “Tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã khiến tôi cảm thấy háo hức lạ thường.”
- “Tôi trở thành cổ động viên tự lúc nào không rõ.”
- “Tôi và mọi người hò reo khi quả còn bất ngờ bay vèo qua vòng tròn.”
- “Điệu múa khèn […] khiến tôi rất ngạc nhiên và thán phục.”
- “Tôi nhún nhảy liên hồi theo các động tác của họ.”
- “Tôi như bị cuốn theo bước múa sạp khéo léo, rộn ràng.”
- “Tôi say sưa thưởng thức điệu múa xoè uyển chuyển.”
- “Tôi đã rất xúc động và hiểu vì sao cần phải giữ gìn giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc.”
→ Các từ ngữ, câu văn ấy cho thấy tác giả thật sự yêu mến, tự hào về nét đẹp văn hoá của các dân tộc.
Câu 2: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc.
a. Đoạn văn thường có mấy phần? Đó là những phần nào?
Đoạn văn thường có 3 phần: Mở đầu – Triển khai – Kết thúc.
b. Nội dung chính của mỗi phần là gì?
- Mở đầu: Giới thiệu sự việc và nêu ấn tượng chung về sự việc.
- Triển khai: Nêu tình cảm, cảm xúc về những chi tiết nổi bật của sự việc.
- Kết thúc: Nêu ý nghĩa của sự việc; khẳng định lại tình cảm, cảm xúc đối với sự việc.
c. Có những cách nào để thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc?
Có nhiều cách để thể hiện tình cảm, cảm xúc:
- Dùng từ ngữ trực tiếp bộc lộ cảm xúc: vui, buồn, hào hứng, xúc động, thán phục, tự hào,…
- Dùng câu cảm thán (Ôi!, Chao ôi!, Thật là…!,…).
- Kể chi tiết những gì gây ấn tượng nhất và nêu suy nghĩ, cảm xúc đi kèm.
- Miêu tả khung cảnh, hoạt động, con người kết hợp với việc bộc lộ tình cảm của mình.
III. Vận dụng
Câu 1: Nói với người thân về một việc em đã làm được trong ngày. Nêu tình cảm, cảm xúc của em khi thực hiện và hoàn thành công việc đó.
Gợi ý cách chia sẻ với người thân:
- Kể tên công việc em đã làm (giúp mẹ nấu cơm, tưới cây, dọn phòng, làm bài tập, giúp em học bài,…).
- Nói về cảm xúc khi thực hiện: có vui không, có khó khăn gì không.
- Nói về cảm xúc khi hoàn thành: tự hào, hạnh phúc hay được người thân khen ngợi.
Ví dụ đoạn chia sẻ:
“Mẹ ơi, hôm nay con đã tự dọn dẹp phòng của mình rồi mẹ ạ. Lúc mới bắt đầu, con thấy hơi ngại vì phòng bừa bộn quá. Nhưng khi làm được một lúc, con thấy rất vui vì căn phòng dần trở nên gọn gàng. Khi hoàn thành, con thấy tự hào vì mình đã làm được một việc có ích. Con cũng thấy hạnh phúc khi biết mẹ sẽ đỡ vất vả hơn. Con sẽ cố gắng tự giác dọn phòng mỗi ngày mẹ nhé!”
Câu 2: Tìm đọc một cuốn sách viết về một miền đất.
Gợi ý một số cuốn sách nên đọc:
- Phía tây Trường Sơn – tác giả Vũ Hùng, NXB Kim Đồng.
- Quê nội – tác giả Võ Quảng, NXB Kim Đồng.
- Đất rừng phương Nam – tác giả Đoàn Giỏi, NXB Kim Đồng.
- Dế Mèn phiêu lưu kí – tác giả Tô Hoài, NXB Kim Đồng.
Cách đọc sách hiệu quả:
- Đọc kĩ từng trang, chú ý những chi tiết miêu tả cảnh vật, con người của miền đất đó.
- Ghi chép lại những câu văn hay, những chi tiết em ấn tượng.
- Chia sẻ với bạn bè, người thân về cuốn sách em đã đọc.
→ Việc đọc sách giúp em mở rộng hiểu biết về các miền đất trên đất nước Việt Nam và có thêm tư liệu để viết văn hay hơn.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình