Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Giải các câu hỏi SGK
Yêu cầu chung: Quan sát một cảnh ao hồ, sông suối hoặc biển đảo và ghi lại kết quả quan sát.
Câu 1: Chuẩn bị
a. Lựa chọn phong cảnh để quan sát
Em có thể chọn một trong các phong cảnh sau: cảnh ao, hồ, sông, suối, biển, đảo,… – nên chọn cảnh mà em quen thuộc, yêu thích hoặc từng có dịp ngắm nhìn.
b. Lựa chọn cách quan sát
- Quan sát trực tiếp: đến tận nơi ngắm cảnh (nếu cảnh ở gần nhà, gần trường).
- Quan sát gián tiếp: qua tranh ảnh, video, phim tài liệu,… (nếu cảnh ở xa).
c. Lựa chọn trình tự quan sát
Trình tự theo không gian:
- Từ bao quát toàn cảnh đến từng chi tiết, từng bộ phận (hoặc ngược lại).
- Từ gần đến xa (hoặc ngược lại).
- Từ trái qua phải (hoặc ngược lại).
- Từ trên cao xuống thấp (hoặc ngược lại).
Trình tự theo thời gian:
- Theo thời gian trong ngày (sáng – trưa – chiều – tối).
- Theo các mùa trong năm (xuân – hạ – thu – đông).
- Theo sự thay đổi của phong cảnh trong mỗi lần quan sát.
- Theo sự thay đổi của phong cảnh qua nhiều năm.
Lưu ý: Em có thể kết hợp cả hai trình tự (không gian và thời gian) để quan sát phong cảnh sinh động hơn.
Câu 2: Quan sát và ghi lại kết quả quan sát
Mẫu: Quan sát dòng suối theo trình tự không gian
a. Quan sát toàn cảnh
- Không gian chung: thoáng, rộng, dòng suối chảy giữa rừng cây bao la, có nhiều muông thú.
- Đặc điểm chung: cảnh vật yên tĩnh, thơ mộng, mát mẻ, tràn đầy sức sống.
b. Quan sát từng sự vật, hiện tượng
| Cảnh vật | Hình dáng | Màu sắc | Âm thanh | Hương vị / Cảm nhận |
|---|---|---|---|---|
| Dòng suối | uốn lượn, quanh co len lỏi giữa các mỏm đá | trong vắt, phản chiếu bóng cây | róc rách, rì rào | mát lạnh khi chạm tay |
| Hòn đá dưới suối | to nhỏ khác nhau, tròn nhẵn | xám, phủ rêu xanh | (nước chảy qua kêu ồ ồ) | trơn, ẩm ướt |
| Cây cối hai bên bờ | thân cao, tán lá xoè rộng | xanh mướt, xanh non | lá xào xạc trong gió | thơm mát hương rừng |
| Muông thú (voi, hươu, công, sóc) | to – nhỏ đa dạng | vàng, nâu, xanh biếc | tiếng kêu, tiếng bước chân | vui tươi, sinh động |
| Bầu trời | trải rộng phía trên | xanh thẳm, mây trắng bay | – | thoáng đãng, trong lành |
Lưu ý: Em có thể lựa chọn một số sự vật, hiện tượng chủ yếu, trọng tâm hoặc những sự vật, hiện tượng nổi bật, đặc sắc để quan sát.
Câu 3: Trao đổi về kết quả quan sát
Nội dung cần trao đổi:
- Cảnh vật được quan sát: Nêu tên phong cảnh và các sự vật chính đã quan sát (ví dụ: dòng suối, cây cối hai bên bờ, muông thú,…).
- Đặc điểm của cảnh vật: Nêu những nét nổi bật về hình dáng, màu sắc, âm thanh, hương vị (ví dụ: dòng suối uốn lượn, trong vắt; cây cối xanh mướt; muông thú sinh động,…).
- Cảm nghĩ, tình cảm của em đối với phong cảnh: Nêu ấn tượng, cảm xúc của em khi ngắm cảnh (ví dụ: yêu thích, thấy thanh bình, muốn quay lại thăm,…).
Bài trao đổi mẫu:
Mình đã quan sát dòng suối trong rừng theo trình tự không gian, từ toàn cảnh đến chi tiết. Toàn cảnh dòng suối rất thơ mộng, yên tĩnh, nằm giữa một khu rừng bao la với nhiều loài muông thú.
Nhìn kỹ hơn, dòng suối uốn lượn quanh co, nước trong vắt đến mức có thể nhìn rõ những viên đá cuội tròn nhẵn dưới đáy. Suối chảy róc rách, rì rào như đang trò chuyện với cây rừng. Hai bên bờ, cây cối xanh mướt, toả hương thơm mát. Xa xa, em thấy chú voi, chú hươu, chim công và các con sóc đang uống nước, làm cho khung cảnh thêm sinh động.
Ngắm dòng suối, em cảm thấy vô cùng thư thái và yêu quý thiên nhiên. Em ước có dịp được đến tận nơi để tự tay chạm vào dòng nước mát lạnh ấy.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình