Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Lý thuyết trọng tâm
Ôn lại 3 cách liên kết câu đã học:
| Cách liên kết | Cách thực hiện | Ví dụ từ ngữ |
|---|---|---|
| 1. Lặp từ ngữ | Câu sau lặp lại từ ngữ đã có ở câu trước. | hoa hồng, hoa hồng… |
| 2. Dùng từ ngữ nối | Dùng kết từ hoặc từ ngữ nối ở đầu câu sau. | nhưng, vì thế, rồi, ngoài ra, đầu tiên, cuối cùng,… |
| 3. Dùng từ ngữ thay thế | Dùng đại từ hoặc danh từ khác thay cho từ ngữ đã dùng ở câu trước. | nó, chúng, đó, họ, thành phố ngàn hoa,… |
Lưu ý: Trong một đoạn văn, các câu có thể được liên kết bằng nhiều cách cùng lúc (vừa lặp, vừa nối, vừa thay thế).
Xem chi tiết lý thuyết tại: Bài 15: Luyện tập về liên kết câu trong đoạn văn – Tuần 26
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Tìm trong đoạn văn dưới đây những từ ngữ có tác dụng liên kết câu và xếp vào nhóm thích hợp.
Đoạn văn:
(1) Trí tuệ nhân tạo có vai trò quan trọng trong cuộc sống ngày nay. (2) Nó giúp con người thực hiện hiệu quả nhiều công việc. (3) Chẳng hạn, trí tuệ nhân tạo có thể điều khiển xe tự lái, hỗ trợ người dùng xử lí tài liệu, trả lời nhanh chóng các câu hỏi,… (4) Tuy nhiên, trí tuệ nhân tạo cũng có những mặt hạn chế như thiếu tính sáng tạo, thông tin có thể không chính xác,… (5) Vì thế, chúng ta cần biết cách khai thác và sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách phù hợp.
Xếp vào các nhóm:
| Nhóm | Từ ngữ liên kết trong đoạn |
|---|---|
| Liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ | Từ “trí tuệ nhân tạo” được lặp lại ở các câu (1), (3), (4), (5). |
| Liên kết câu bằng cách dùng từ ngữ nối | – “Chẳng hạn” (câu 3): nối để nêu ví dụ cụ thể.
– “Tuy nhiên” (câu 4): nối theo quan hệ tương phản. – “Vì thế” (câu 5): nối theo quan hệ nguyên nhân – kết quả. |
| Liên kết câu bằng cách dùng từ ngữ thay thế | Từ “Nó” (câu 2) thay thế cho cụm từ “trí tuệ nhân tạo” (câu 1). |
Câu 2: Những đoạn văn dưới đây đã dùng không đúng từ ngữ để liên kết câu. Hãy tìm cách sửa lại cho đúng.
a. Ngày mai, lớp chúng tôi đi tham quan một bảo tàng ở trung tâm thành phố. Theo kế hoạch, chúng tôi sẽ có mặt ở đây lúc 8 giờ sáng để nghe hướng dẫn viên giới thiệu chung trước khi vào tham quan từng khu vực của bảo tàng.
- Lỗi: Từ “đây” dùng sai. Vì sự việc chưa xảy ra (ngày mai mới đi tham quan), người viết cũng không đang ở bảo tàng, nên không thể dùng “đây” để chỉ nơi đó.
- Sửa lại: Thay “đây” bằng “đó”.
Ngày mai, lớp chúng tôi đi tham quan một bảo tàng ở trung tâm thành phố. Theo kế hoạch, chúng tôi sẽ có mặt ở đó lúc 8 giờ sáng để nghe hướng dẫn viên giới thiệu chung trước khi vào tham quan từng khu vực của bảo tàng.
b. Năm 2020, mưa lũ, sạt lở đất đã xảy ra tại khu vực miền Trung, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Nhưng tỉnh Nghệ An và Quảng Ngãi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
- Lỗi: Từ “Nhưng” dùng sai. Hai câu không có quan hệ tương phản mà câu (2) bổ sung, làm rõ thêm ý của câu (1) (nêu cụ thể nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất).
- Sửa lại: Thay “Nhưng” bằng “Trong đó” (hoặc “Đặc biệt”).
Năm 2020, mưa lũ, sạt lở đất đã xảy ra tại khu vực miền Trung, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Trong đó, tỉnh Nghệ An và Quảng Ngãi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
c. Chú mèo Kít nhà em rất đáng yêu. Chú mèo Kít có thân hình nhỏ nhắn và bộ lông vàng mượt. Cái đầu của chú mèo Kít tròn như quả bóng. Chú mèo Kít có đôi mắt giống hai viên bi ve màu xanh lam.
- Lỗi: Lặp lại cụm từ “chú mèo Kít” quá nhiều lần (4 lần), khiến đoạn văn nặng nề, không hay.
- Sửa lại: Dùng từ ngữ thay thế (đại từ “chú” hoặc “nó”) ở các câu sau.
Chú mèo Kít nhà em rất đáng yêu. Nó có thân hình nhỏ nhắn và bộ lông vàng mượt. Cái đầu của chú tròn như quả bóng. Đôi mắt của chú giống hai viên bi ve màu xanh lam.
Câu 3: Viết đoạn văn (3 – 4 câu) về tác dụng của phương tiện thông tin hiện đại đối với đời sống con người, trong đó có sử dụng ít nhất một cách liên kết câu đã học.
Đoạn văn tham khảo:
Phương tiện thông tin hiện đại có vai trò rất quan trọng trong đời sống con người ngày nay. Đầu tiên, các phương tiện như điện thoại thông minh, máy tính, in-tơ-nét giúp chúng ta kết nối với mọi người ở khắp nơi trên thế giới một cách nhanh chóng. Ngoài ra, chúng còn cung cấp nguồn thông tin, tri thức phong phú, hỗ trợ đắc lực cho việc học tập và làm việc. Vì thế, phương tiện thông tin hiện đại đã trở thành người bạn không thể thiếu của mỗi chúng ta.
Các cách liên kết câu đã sử dụng:
- Từ ngữ nối: “Đầu tiên” (câu 2), “Ngoài ra” (câu 3), “Vì thế” (câu 4).
- Lặp từ ngữ: “phương tiện thông tin hiện đại” (câu 1, 4).
- Từ ngữ thay thế: “chúng” (câu 3) thay cho “các phương tiện… in-tơ-nét” (câu 2).
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình