Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Bài này tiếp nối phần viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc. Em có thể xem lại các đoạn văn mẫu tại: Bài 11: Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc – Tuần 24
I. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Đánh giá bài viết
a. Nghe thầy cô giáo nhận xét về bài làm.
Em chú ý lắng nghe những ưu điểm và những điểm cần khắc phục mà thầy cô chỉ ra để rút kinh nghiệm cho bài viết của mình.
b. Đọc lại bài làm của em để phát hiện lỗi và sửa lỗi.
Bảng tự đánh giá bài viết:
| Tiêu chí | Đạt / Chưa đạt |
|---|---|
| Bài viết có đủ 3 phần (Mở đầu – Triển khai – Kết thúc). | ⬜ |
| Đã giới thiệu được tên sự việc, thời gian, địa điểm. | ⬜ |
| Đã nêu được ấn tượng chung về sự việc. | ⬜ |
| Đã thể hiện được tình cảm, cảm xúc về các chi tiết nổi bật (khung cảnh, hoạt động, người tham gia,…). | ⬜ |
| Sử dụng từ ngữ, câu văn giàu cảm xúc, phù hợp. | ⬜ |
| Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu. | ⬜ |
| Bài viết không lạc ý, lặp ý. | ⬜ |
Ví dụ minh hoạ – Đánh giá một đoạn văn mẫu:
Mỗi năm, cứ đến mùng 5 Tết, làng em lại tưng bừng tổ chức hội đua thuyền trên dòng sông trước làng. Em vô cùng háo hức mỗi lần được cùng bố đi xem lễ hội đầy náo nhiệt này. Từ sáng sớm, hai bên bờ sông đã rực rỡ cờ hoa, đông đảo bà con đứng chật kín để cổ vũ. Khi hồi trống khai hội vang lên, bốn chiếc thuyền đủ màu sắc bắt đầu lao đi vun vút trên mặt nước. Em hồi hộp đến thót tim khi thấy thuyền làng mình dẫn đầu, rồi vỡ oà reo hò khi các anh cán đích trước. Em thấy tự hào biết bao về quê hương mình.
Nhận xét đoạn văn:
- ✅ Đủ 3 phần rõ ràng: giới thiệu hội đua thuyền → cảm xúc khi xem → khẳng định tình cảm.
- ✅ Ấn tượng chung được nêu rõ: “tưng bừng”, “náo nhiệt”, “vô cùng háo hức”.
- ✅ Từ ngữ giàu cảm xúc: háo hức, hồi hộp, thót tim, vỡ oà, tự hào.
- Có thể bổ sung thêm chi tiết miêu tả người tham gia (các anh chèo thuyền, tiếng cổ vũ của bà con) để đoạn văn phong phú hơn.
Ví dụ đoạn văn có lỗi và cách sửa:
Quê em có hội đua thuyền. Hội đua thuyền diễn ra vào Tết. Em đi xem hội. Có nhiều thuyền. Các anh chèo thuyền. Em thấy vui. Em thích hội đua thuyền.
Phát hiện lỗi:
- ❌ Câu văn quá cụt, khô khan, không thể hiện được cảm xúc.
- ❌ Lặp ý (“hội đua thuyền” xuất hiện nhiều lần).
- ❌ Chưa có chi tiết nổi bật về khung cảnh, hoạt động.
- ❌ Từ ngữ cảm xúc quá đơn điệu (chỉ có “vui”, “thích”).
Cách sửa: Viết lại các câu bằng cách bổ sung chi tiết miêu tả và từ ngữ giàu cảm xúc như đoạn văn mẫu ở trên.
Câu 2: Viết lại một số câu trong đoạn văn của em theo gợi ý dưới đây.
a. Nêu tình cảm, cảm xúc về khung cảnh diễn ra sự việc.
Cách viết hay: kết hợp miêu tả khung cảnh với bày tỏ cảm xúc của mình.
Ví dụ trong SGK (đoạn của Nguyễn Luân):
Chiều Ba mươi, bên suối đã thấy bóng các bà, các mẹ rửa rau ngải để làm bánh. Mùi thơm của rau ngải như ướp hương vào dòng suối. […] Đất trời như được gột rửa và trở nên tinh khiết lạ thường. Tôi bỗng thấy lòng mình như mở ra, trong sáng với hương rau ngải phảng phất xa gần.
→ Tác giả miêu tả khung cảnh (mùi rau ngải, dòng suối, đám chim chào mào) rồi bộc lộ cảm xúc (“tôi bỗng thấy lòng mình như mở ra, trong sáng”).
Câu tham khảo em có thể viết lại (theo Đề 1 – Hội đua thuyền):
Từ sáng sớm, hai bên bờ sông đã rực rỡ cờ hoa, mặt nước lấp lánh ánh nắng xuân. Đứng trước dòng sông rộn ràng ấy, em thấy lòng mình dâng lên một niềm vui khó tả – như thể mùa xuân đang thật sự bước vào làng em.
b. Nêu tình cảm, cảm xúc về hoạt động.
Cách viết hay: kết hợp kể lại hoạt động với cảm xúc của em khi chứng kiến hoặc tham gia hoạt động ấy.
Ví dụ trong SGK (đoạn của Nguyễn Luân):
Chiều mùng 2 tết Thanh minh, cả nhà tôi tất bật làm bánh ngải. Bố vung cao tay chày giã bột. Mẹ khéo léo lật giở từng thớ bột đang chuyển dần sang màu xanh mướt. Còn bà thì tỉ mẩn chuẩn bị vừng đen và mật mía để làm nhân bánh. […] Tôi cảm nhận rõ sự rộn ràng, hối hả nhưng ấm áp từ những việc làm của mọi người trong nhà. Vì thế tôi càng háo hức khi nghĩ đến những chiếc bánh ngải đang dần hình thành từ đôi bàn tay của bà, của mẹ, của cha.
→ Tác giả kể chi tiết việc làm của từng người (bố giã bột, mẹ lật giở bột, bà chuẩn bị nhân) rồi bộc lộ cảm xúc (“rộn ràng, hối hả nhưng ấm áp”, “càng háo hức”).
Câu tham khảo em có thể viết lại (theo Đề 3 – Gói bánh chưng ngày Tết):
Bà tỉ mỉ lau từng chiếc lá dong, mẹ vo gạo trắng ngần, còn bố khéo léo gói những chiếc bánh vuông vắn thật đẹp. Nhìn cả nhà mỗi người một việc, em thấy trong lòng ấm áp lạ thường – một niềm hạnh phúc giản dị mà chỉ những ngày Tết mới có được.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình