Giải các câu hỏi SGK

Đề bài: Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:

• Đề 1: Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc của em về một bài thơ thuộc chủ điểm Thế giới tuổi thơ.
• Đề 2: Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc của em về một bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên.

*Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ gồm 3 phần: Mở đầu, Triển khai, Kết thúc (phần lý thuyết chi tiết các em đã học ở Bài 25 – Tìm hiểu cách viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ, các em có thể mở lại để ôn tập).

Câu 1: Chuẩn bị.

a. Lựa chọn bài thơ theo yêu cầu của đề 1 hoặc đề 2.

• Đề 1: Em chọn bài thơ Tuổi Ngựa của nhà thơ Xuân Quỳnh.
• Đề 2: Em chọn bài thơ Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà của nhà thơ Quang Huy.

b. Đọc bài thơ, ghi ngắn gọn những điều em yêu thích ở bài thơ.

Đề 1 – Bài Tuổi Ngựa:

• Hình ảnh chú ngựa con hiếu động, thích chạy nhảy khắp muôn nơi: “Ngựa không yên một chỗ – Tuổi con là tuổi đi…”
• Chú ngựa có ước mơ bay bổng: phi qua bao ngọn gió (gió xanh miền trung du, gió hồng vùng đất đỏ, gió đen hút đại ngàn), đi khắp những cánh đồng hoa.
• Hình ảnh cánh đồng hoa mơ, hoa huệ, hoa cúc dại đẹp và tràn đầy sức sống.
• Tình cảm sâu nặng với mẹ: dù cách núi, cách rừng, cách sông, cách biển, chú ngựa vẫn tìm về với mẹ.
• Bài thơ có lời thơ nhẹ nhàng, trong trẻo, như lời trò chuyện giữa em bé và mẹ.

Đề 2 – Bài Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà:

• Bức tranh đêm trăng thơ mộng trên công trường thuỷ điện sông Đà.
• Tiếng đàn được miêu tả sinh động qua các hình ảnh so sánh (như ngọn gió bình yên, như ngọn sóng vỗ ghềnh đá,…).
• Hình ảnh cô gái Nga dịu dàng chơi đàn dưới ánh trăng.
• Ý nghĩa nhân văn: tình hữu nghị Việt – Nga và niềm tin vào công trình thuỷ điện lớn của đất nước.

Câu 2: Tìm ý.

Đề 1: Bài thơ Tuổi Ngựa – Xuân Quỳnh

Mở đầu:

Giới thiệu bài thơ Tuổi Ngựa của nhà thơ Xuân Quỳnh và nêu cảm nghĩ chung: bài thơ trong trẻo, đáng yêu, để lại trong em ấn tượng sâu sắc về hình ảnh chú ngựa con hiếu động và giàu tình cảm.

Triển khai:

Những điều em yêu thích ở bài thơ:

• Nhân vật đáng yêu: chú ngựa con hiếu động, ham chạy nhảy, muốn khám phá muôn nơi.
• Ý thơ hay: bài thơ nói về ước mơ bay bổng của tuổi thơ – muốn phi qua trăm miền, đi khắp những cánh đồng hoa, nhưng vẫn nhớ đường về với mẹ.
• Cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh độc đáo: những ngọn “gió xanh miền trung du, gió hồng vùng đất đỏ, gió đen hút đại ngàn” gợi lên không gian rộng lớn, muôn màu; hình ảnh “cánh đồng hoa mơ, hoa huệ, hoa cúc dại” đầy sức sống.

Tình cảm, cảm xúc của em về bài thơ:

• Yêu mến chú ngựa con vì hiếu động, ngây thơ mà rất tình cảm.
• Xúc động trước những câu thơ cuối: “Dẫu cách núi cách rừng – Dẫu cách sông cách biển – Con tìm về với mẹ – Ngựa con vẫn nhớ đường.” – dù đi xa đến đâu, chú ngựa vẫn luôn nhớ về mẹ.
• Cảm thấy bài thơ như nói hộ tấm lòng của mỗi bạn nhỏ: yêu tự do, thích khám phá nhưng vẫn luôn yêu mẹ.

Kết thúc:

Khẳng định lại: bài thơ Tuổi Ngựa là bài thơ hay và ý nghĩa, đã để lại trong em nhiều cảm xúc yêu mến và trân trọng.

Đề 2: Bài thơ Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà – Quang Huy

Mở đầu:

Giới thiệu bài thơ Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà của nhà thơ Quang Huy và nêu cảm nghĩ chung: bài thơ vẽ nên một bức tranh thiên nhiên đẹp và thơ mộng về đêm trăng trên sông Đà.

Triển khai:

Những điều em yêu thích ở bài thơ:

• Cảnh vật tươi đẹp: đêm trăng chơi vơi, dòng trăng lấp loáng trên sông Đà, công trường thuỷ điện chìm trong giấc ngủ yên bình.
• Ý thơ hay: tiếng đàn được so sánh với “ngọn gió bình yên”, “ngọn sóng vỗ trắng phau ghềnh đá” – vừa dịu dàng vừa mạnh mẽ.
• Cách sử dụng từ ngữ độc đáo: các từ “ngân nga, lấp loáng, chơi vơi” gợi âm thanh và hình ảnh rất giàu chất thơ.
• Ý nghĩa nhân văn: bài thơ ca ngợi tình hữu nghị Việt – Nga và niềm tin vào công trình thuỷ điện lớn của đất nước.

Tình cảm, cảm xúc của em về bài thơ:

• Yêu thích vẻ đẹp thiên nhiên nên thơ trên sông Đà.
• Xúc động trước hình ảnh cô gái Nga chơi đàn giữa đêm trăng – biểu tượng đẹp cho tình hữu nghị.
• Khâm phục những người đã góp sức xây dựng công trình thuỷ điện lớn đầu tiên của đất nước.

Kết thúc:

Khẳng định lại: bài thơ Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà là bài thơ hay, đẹp và giàu ý nghĩa, để lại trong em nhiều cảm xúc khó quên.

Câu 3: Góp ý và chỉnh sửa.

Sau khi tìm ý xong, em cùng bạn góp ý và chỉnh sửa dựa trên các tiêu chí sau:

a. Những điều yêu thích ở bài thơ

• Em đã nêu rõ những điều mình yêu thích chưa? (nhân vật, hình ảnh, từ ngữ, ý nghĩa,…)
• Những điều đó có phù hợp với nội dung bài thơ không?

b. Tình cảm, cảm xúc đối với bài thơ

• Em đã bày tỏ tình cảm, cảm xúc rõ ràng chưa?
• Cảm xúc đó có chân thật, sâu sắc không?

c. Cách thể hiện tình cảm, cảm xúc đối với bài thơ

• Em đã dùng từ ngữ chỉ tình cảm, cảm xúc chưa? (yêu mến, xúc động, khâm phục, thấm thía,…)
• Em đã sử dụng câu cảm để làm nổi bật cảm xúc chưa? (VD: Bài thơ hay quá! Xúc động biết mấy!)
• Câu văn có tự nhiên, mạch lạc không?

d. Bố cục đoạn văn

• Đoạn văn đã có đủ 3 phần (Mở đầu – Triển khai – Kết thúc) chưa?
• Các phần đã cân đối, hợp lí chưa?

→ Sau khi nghe bạn góp ý, em chỉnh sửa lại các ý cho hay hơn, rõ ràng hơn và giàu cảm xúc hơn trước khi viết thành đoạn văn hoàn chỉnh.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình