I. Lý thuyết trọng tâm

Liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ là cách nối các câu trong một đoạn văn: câu sau lặp lại từ ngữ đã có ở câu trước.

Tác dụng:

• Giúp các câu trong đoạn văn gắn bó chặt chẽ với nhau.
• Giúp đoạn văn thống nhất về nội dung, cùng nói về một sự vật, sự việc.

Ví dụ:

(1) Mẹ em rất yêu hoa hồng. (2) Hoa hồng trong vườn nhà em đủ màu sắc rực rỡ. (3) Sáng nào mẹ cũng ra tưới nước cho hoa hồng.

→ Từ “hoa hồng” ở câu (1) được lặp lại ở câu (2) và câu (3), giúp cả đoạn văn cùng nói về hoa hồng.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu 1: Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.

(1) Bên hàng xóm tôi có cái hang của Dế Choắt. (2) Dế Choắt là tên tôi đã đặt cho nó một cách chế giễu và trịch thượng thế. (3) Choắt nọ có lẽ cũng trạc tuổi tôi. (4) Nhưng vì Choắt bẩm sinh yếu đuối nên tôi coi thường và gã cũng sợ tôi lắm.

a. Từ nào được lặp lại ở các câu trong đoạn văn trên?

Từ được lặp lại là “Choắt” (hoặc “Dế Choắt”):

• Câu (1): Dế Choắt
• Câu (2): Dế Choắt
• Câu (3): Choắt nọ
• Câu (4): Choắt bẩm sinh yếu đuối

b. Việc lặp lại từ đó có tác dụng gì?

Việc lặp lại từ “Choắt” có tác dụng:

• Liên kết các câu trong đoạn văn với nhau.
• Giúp cả đoạn văn cùng nói về một nhân vật là Dế Choắt.
• Làm cho đoạn văn thống nhất, mạch lạc hơn.

Câu 2: Chọn từ ngữ nào trong câu 1 của đoạn văn dưới đây thay cho bông hoa để tạo sự liên kết giữa các câu trong đoạn?

(1) Hoa giấy đẹp một cách giản dị. (2) Mỗi cánh ❀ giống hệt một chiếc lá, chỉ có điều mỏng mảnh hơn và có màu sắc rực rỡ. (3) Lớp lớp ❀ rải kín mặt sân, nhưng chỉ cần một làn gió thoảng, chúng tàn mát bay đi mất.

Trả lời: Chọn từ “hoa giấy” trong câu (1) để thay cho bông hoa.

Đoạn văn hoàn chỉnh:

(1) Hoa giấy đẹp một cách giản dị. (2) Mỗi cánh hoa giấy giống hệt một chiếc lá, chỉ có điều mỏng mảnh hơn và có màu sắc rực rỡ. (3) Lớp lớp hoa giấy rải kín mặt sân, nhưng chỉ cần một làn gió thoảng, chúng tàn mát bay đi mất.

→ Từ “hoa giấy” được lặp lại ở cả 3 câu, giúp các câu liên kết chặt chẽ và cùng nói về hoa giấy.

Câu 3: Tìm từ ngữ được lặp lại để liên kết câu trong mỗi đoạn văn sau.

a. (1) Một hôm, Thạch Sanh ngồi trong ngục tối, đem đàn của vua Thuỷ Tề cho ra gảy. (2) Tiếng đàn vang lên như những lời trách oán, trách sự hững hờ của công chúa và oán sự độc ác của Lý Thông. (3) Tiếng đàn vẳng đến hoàng cung, lọt vào tai công chúa. (4) Vừa nghe tiếng đàn, công chúa bỗng cười nói vui vẻ. (5) Nàng xin vua cha cho gọi người đánh đàn vào cung.

Từ ngữ được lặp lại:

• “tiếng đàn” (câu 2, 3, 4)
• “công chúa” (câu 2, 3, 4)
• “đàn” (câu 1, 5)

b. (1) Trong rừng, những cây sau sau đã ra lá non. (2) Những mầm lá mới nảy chưa có màu xanh, chúng mang màu nâu hồng trong suốt. (3) Những lá lớn hơn xanh mơn mởn. (4) Đi dưới rừng cây sau sau, tưởng như đi dưới một vòm nhà lợp đầy những ngôi sao xanh. (5) Ánh mặt trời chiếu qua tán lá xuống như một ánh đèn xanh dịu.

Từ ngữ được lặp lại:

• “cây sau sau” (câu 1, 4)
• “lá” (câu 1, 2, 3, 5)
• “xanh” (câu 2, 3, 4, 5)

c. (1) Chú sơn ca tiếp tục vỗ cánh bay lên cao vút. (2) Chú thấy cần phải làm một chuyến đi xa để thăm tất cả mảnh đất quê hương của chú. (3) Đôi cánh nhỏ chao chát trên không dẫn chú đi. (4) Cảnh vật loang loáng in vào đôi mắt tinh nhanh tuyệt diệu của chú. (5) Chú xiết bao kinh ngạc vì thấy quê hương của chú, ngoài dãy đồi đầy một màu xanh và ánh nắng, còn trải ra bao la!

Từ ngữ được lặp lại:

• “chú” (câu 1, 2, 3, 4, 5)
• “cánh” (câu 1, 3)
• “quê hương” (câu 2, 5)

Câu 4: Viết 2 – 3 câu về một lễ hội, trong đó các câu liên kết với nhau bằng cách lặp từ ngữ.

Đoạn văn tham khảo 1 – Lễ hội đua thuyền:

Quê em có lễ hội đua thuyền rất sôi động. Lễ hội đua thuyền được tổ chức vào ngày mùng 5 tháng Giêng hằng năm. Trong lễ hội đua thuyền, các đội tranh tài quyết liệt giữa dòng sông trong tiếng reo hò cổ vũ của bà con.

→ Từ được lặp: “lễ hội đua thuyền”.

Đoạn văn tham khảo 2 – Lễ hội đền Hùng:

Mỗi năm, làng em đều tổ chức hội đền Hùng vào ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch. Hội đền Hùng thu hút rất đông người dân khắp nơi về dự. Ai đến hội đền Hùng cũng thắp nén hương thơm tưởng nhớ các Vua Hùng đã có công dựng nước.

→ Từ được lặp: “hội đền Hùng”.

Đoạn văn tham khảo 3 – Lễ hội Trung thu:

Em rất thích Tết Trung thu. Vào ngày Tết Trung thu, chúng em được rước đèn ông sao, phá cỗ và xem múa lân. Tết Trung thu năm nào cũng để lại trong em nhiều kỉ niệm đẹp.

→ Từ được lặp: “Tết Trung thu”.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình