Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Bài thơ Thư của bố của Thuỵ Anh kể về tình cảm cha con giữa một bạn nhỏ ở nhà và người bố đang làm nhiệm vụ bảo vệ biển đảo Tổ quốc. Bạn nhỏ đã quen với cảnh vắng bố, hai mẹ con sống trong ngôi nhà trống trải, chỉ mong đợi những lá thư từ biển xa. Trong thư, bố chỉ kể về vẻ đẹp bình yên của biển – sóng lặng, cá heo giỡn đùa – và những lời thương yêu, nhớ nhung, chứ không kể về những khó khăn, vất vả như cơn bão, dải đá ngầm, khẩu lệnh khẩn trương, áo đọng muối, da khét nắng. Nhưng bạn nhỏ đã lớn khôn, đọc được cả những điều bố không viết – hiểu được sự kiên cường, dũng cảm của người lính biển ẩn sau lá thư xanh dịu dàng. Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của người lính biển và tình cảm gia đình thiêng liêng nơi hậu phương – tiền tuyến.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Nói điều em biết về những người lính đang làm nhiệm vụ bảo vệ biển đảo của Tổ quốc.
Những người lính biển là những người rất dũng cảm và đáng kính trọng:
- Các chú canh giữ biển đảo ngày đêm, dù thời tiết nắng gắt hay mưa bão.
- Các chú sống trên tàu chiến, nhà giàn, đảo xa giữa biển khơi, xa gia đình quanh năm.
- Các chú phải luyện tập, tuần tra thường xuyên, sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.
- Dù vất vả, các chú vẫn luôn lạc quan, yêu đời, yêu thương gia đình và đồng đội.
→ Em rất biết ơn và tự hào về các chú bộ đội hải quân.
Câu 1: Ở khổ thơ thứ nhất, bạn nhỏ đã chia sẻ điều gì?
Ở khổ thơ thứ nhất, bạn nhỏ đã chia sẻ:
- Bạn đã quen với cảnh vắng bố trong nhà: “Con lớn lên, quen vắng bố trong nhà”.
- Hai mẹ con sống trong ngôi nhà một phòng cũng thấy trống trải vì thiếu bố.
- Bạn luôn mong đợi những lá thư của bố từ biển xa gửi về.
- Qua thư, bạn cảm nhận được vẻ đẹp của biển: hương biển mặn mòi, sóng lặng lững lờ, đàn cá heo giỡn đùa mặt nước.
Câu 2: Những chi tiết nào cho thấy bố bạn nhỏ phải vượt qua nhiều khó khăn, vất vả để bảo vệ biển đảo của Tổ quốc?
Bố bạn nhỏ phải vượt qua rất nhiều khó khăn, vất vả:
- Cơn bão chờ phía trước – luôn phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt.
- Dải đá ngầm, thăm thẳm nước đen – nguy hiểm rình rập giữa biển khơi.
- Nhịp bước khẩn trương khi khẩu lệnh vang lên – luôn phải sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.
- Mắt dõi theo vệt ra-đa rà quét – căng thẳng quan sát để bảo vệ vùng biển.
- Áo đọng muối khô, da nhận mùi nắng khét – vất vả giữa nắng gió biển khơi.
→ Cuộc sống của người lính biển thật gian nan, nhiều thử thách.
Câu 3: Theo em, vì sao trong thư bố bạn nhỏ không kể về những khó khăn, vất vả của mình?
Trong thư, bố bạn nhỏ không kể về những khó khăn, vất vả vì:
- Bố không muốn mẹ và con lo lắng, buồn phiền cho mình.
- Bố muốn dành cho gia đình những điều tốt đẹp và bình yên nhất qua từng lá thư.
- Bố mạnh mẽ, kiên cường, coi những khó khăn ấy là chuyện bình thường của người lính.
- Bố muốn thể hiện tình yêu thương, nỗi nhớ với gia đình nhiều hơn là kể về bản thân.
→ Đó là tình yêu thương thầm lặng và cao đẹp của người bố – người lính biển.
Câu 4: Bạn nhỏ đã thể hiện tình cảm của mình đối với bố qua những hành động, việc làm nào? Em chọn ý nào dưới đây? Vì sao?
Em chọn cả ba ý A, B, C vì mỗi ý đều thể hiện một khía cạnh trong tình cảm của bạn nhỏ dành cho bố:
- A. Làm quen với cuộc sống vắng bố → Bạn nhỏ chấp nhận, không kêu ca dù nhớ bố, để bố yên tâm công tác.
- B. Mong đợi những lá thư của bố → Bạn luôn nhớ, luôn chờ đợi tin tức của bố.
- C. Hiểu được cả những điều bố chưa viết trong thư → Bạn đã lớn khôn, tinh tế, cảm nhận được cả những khó khăn bố giấu kín và tấm lòng yêu thương của bố.
→ Trong ba ý, ý C thể hiện tình cảm sâu sắc nhất vì bạn nhỏ không chỉ yêu thương mà còn thấu hiểu những nỗi vất vả thầm lặng của bố.
Câu 5: Hai dòng thơ “Nơi đầu sóng, sẵn sàng nghênh chiến / Vẫn dịu dàng, êm ái lá thư xanh…” cho em hiểu điều gì về người lính biển?
Hai dòng thơ cho em hiểu về người lính biển:
- Ở nơi đầu sóng ngọn gió, các chú dũng cảm, kiên cường, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ biển đảo Tổ quốc.
- Nhưng trong lòng, các chú vẫn rất dịu dàng, giàu tình cảm với gia đình – thể hiện qua lá thư xanh êm ái gửi về nhà.
→ Người lính biển có hai vẻ đẹp hài hoà: vừa mạnh mẽ, gan dạ trong chiến đấu, vừa ấm áp, yêu thương với người thân. Đó là vẻ đẹp đáng quý và đáng tự hào.
III. Vận dụng
Câu 1: Xếp các từ in đậm trong đoạn thơ dưới đây vào nhóm thích hợp.
Con lớn lên, quen vắng bố trong nhà / Hai mẹ con, nhà một phòng cũng trống / Chỉ mong đợi những lá thư gió lộng / Và mặn mòi hương biển xa xôi… / Nghe êm đềm sóng lặng lững lờ trôi, / Thấy đàn cá heo giỡn đùa mặt nước.
| Động từ | Tính từ |
|---|---|
| mong đợi, giỡn đùa | trống, xa xôi, êm đềm |
Câu 2: Tìm từ đồng nghĩa với mỗi từ in đậm ở bài tập 1.
| Từ in đậm | Từ đồng nghĩa |
|---|---|
| trống | vắng, rỗng, quạnh |
| mong đợi | chờ mong, ngóng trông, trông chờ |
| xa xôi | xa xăm, xa vời, xa lắc |
| êm đềm | êm ả, yên bình, êm dịu |
| giỡn đùa | nô đùa, đùa nghịch, vui đùa |
Câu 3: Viết 1 – 2 câu ghép về bạn nhỏ trong bài thơ Thư của bố, trong đó có sử dụng kết từ để nối các vế câu.
Bài tham khảo:
- Bố đi công tác ở biển đảo xa xôi nên bạn nhỏ phải sống xa bố từ nhỏ.
- Bạn nhỏ rất nhớ bố nhưng bạn vẫn ngoan ngoãn, học giỏi để bố yên tâm làm nhiệm vụ.
Một số câu tham khảo khác:
- Bố không kể về khó khăn trong thư nhưng bạn nhỏ vẫn hiểu được nỗi vất vả của bố.
- Những lá thư của bố gửi về và bạn nhỏ đọc đi đọc lại nhiều lần vì rất nhớ bố.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình