Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Bài đọc Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân của Minh Nhương miêu tả sinh động một lễ hội cổ truyền ở làng Đồng Vân (xã Đan Phượng, Hà Nội), bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa. Hội thi mở đầu bằng phần lấy lửa: bốn thanh niên nhanh nhẹn leo lên bốn cây chuối bôi mỡ để lấy nén hương trên ngọn. Trong khi đó, các thành viên trong đội phối hợp nhịp nhàng: người vót đũa bông, người giã thóc, giần sàng thành gạo, người lấy nước và bắt đầu thổi cơm bằng cần tre uốn cong, tay giữ cần, tay cầm đuốc đung đưa. Sau khoảng một giờ rưỡi, các nồi cơm được trình lên trước cửa đình. Ban giám khảo chấm theo ba tiêu chí: cơm trắng, dẻo và không có cháy. Bài đọc thể hiện niềm tự hào về nét đẹp văn hoá cổ truyền và sự khéo léo, đoàn kết của người dân Việt Nam.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Nói về một cuộc thi mà em đã tham gia. Điều gì của cuộc thi làm em ấn tượng nhất?
Năm ngoái, em đã tham gia cuộc thi “Rung chuông vàng” do trường tổ chức. Cuộc thi có nhiều câu hỏi thú vị về Toán, Tiếng Việt, Tự nhiên và Xã hội.
Điều làm em ấn tượng nhất là không khí sôi nổi, hồi hộp: các bạn cùng ngồi trên sân trường, tay cầm bảng viết đáp án; mỗi khi có bạn bị loại, các bạn dưới sân lại vỗ tay động viên. Em đã trả lời đúng đến câu thứ 15 và giành được giải Ba. Cuộc thi giúp em thêm yêu học tập và thêm tự tin trước đám đông.
(Các em có thể kể về cuộc thi vẽ tranh, thi kể chuyện, thi thể thao,… tuỳ theo trải nghiệm của mình.)
Câu 1: Hội thổi cơm thi của làng Đồng Vân bắt nguồn từ đâu?
Hội thổi cơm thi của làng Đồng Vân bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa.
Câu 2: Cách lấy lửa để nấu cơm trong cuộc thi được miêu tả như thế nào?
Cách lấy lửa trong cuộc thi được miêu tả rất sinh động:
- Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên của bốn đội nhanh như sóc, thoăn thoắt leo lên bốn cây chuối bôi mỡ bóng nhẫy để lấy nén hương cắm trên ngọn.
- Cây chuối rất trơn nên có người leo lên, tụt xuống, lại leo lên,… nhiều lần mới lấy được.
- Khi mang được nén hương xuống, người dự thi được phát ba que diêm để châm vào hương cho cháy thành ngọn lửa.
→ Việc lấy lửa vừa khó khăn, gay cấn, vừa thể hiện sự nhanh nhẹn, khéo léo của người thi.
Câu 3: Kể tên những việc làm đan xen cùng việc lấy lửa. Các thành viên của mỗi đội đã phối hợp với nhau như thế nào khi thực hiện những việc đó?
Những việc làm đan xen cùng việc lấy lửa:
- Vót những thanh tre già thành những chiếc đũa bông.
- Giã thóc, giần sàng thành gạo.
- Lấy nước và bắt đầu thổi cơm.
Cách phối hợp của các thành viên trong đội:
- Trong khi một người leo cây chuối lấy lửa, những người còn lại trong đội mỗi người một việc, không ai nghỉ tay.
- Các công việc được phân chia rõ ràng, làm đồng thời để tiết kiệm thời gian.
- Khi thổi cơm, các đội vừa thổi vừa đan xen nhau uốn lượn trên sân đình trong sự cổ vũ nồng nhiệt của người xem.
→ Các thành viên phối hợp nhịp nhàng, ăn ý, thể hiện tinh thần đoàn kết và khéo léo.
Câu 4: Xếp những bức tranh thể hiện một số hoạt động trong cuộc thi nấu cơm vào nhóm thích hợp.
| Nhóm hoạt động | Bức tranh phù hợp | Nội dung tranh |
|---|---|---|
| Chuẩn bị nấu cơm | Tranh 2 và tranh 4 | Tranh 2: Leo cây chuối để lấy lửa.
Tranh 4: Giã thóc, giần sàng thành gạo. |
| Nấu cơm | Tranh 3 | Tay giữ cần tre có nồi cơm, tay cầm đuốc đung đưa để nấu cơm. |
| Chấm giải cuộc thi | Tranh 1 | Ban giám khảo (các cụ) chấm điểm những nồi cơm trước cửa đình. |
Câu 5: Theo em, tác giả muốn nói điều gì qua bài đọc? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em.
Em chọn cả ba ý A, B, C vì mỗi ý đều nói lên một thông điệp của bài đọc:
- A. Ca ngợi nét đẹp truyền thống trong sinh hoạt văn hoá của người Việt Nam → tác giả miêu tả sinh động, hấp dẫn để ca ngợi hội thi.
- B. Bộc lộ niềm tự hào về một nét đẹp văn hoá cổ truyền của dân tộc → thể hiện qua chi tiết “giật giải đã trở thành niềm tự hào khó có gì sánh nổi đối với dân làng”.
- C. Khơi dậy ý thức giữ gìn những giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc → qua bài đọc, người đọc thêm yêu và có ý thức bảo vệ, gìn giữ những lễ hội cổ truyền.
→ Bài đọc giúp em thêm hiểu, yêu và tự hào về nét đẹp văn hoá của dân tộc Việt Nam.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình