I. Hướng dẫn cách viết

1. Các bước lập dàn ý cho bài văn kể chuyện sáng tạo

• Bước 1 – Chuẩn bị: Lựa chọn câu chuyện, nhớ lại nội dung, chọn cách sáng tạo phù hợp.
• Bước 2 – Lập dàn ý: Sắp xếp các ý theo bố cục 3 phần (Mở bài – Thân bài – Kết bài).
• Bước 3 – Góp ý và chỉnh sửa: Đọc lại dàn ý, kiểm tra nội dung và các chi tiết sáng tạo.

2. Cấu trúc dàn ý (3 phần)

• Mở bài: Giới thiệu tên câu chuyện, tên tác giả (nếu đóng vai nhân vật thì tự giới thiệu mình là nhân vật nào).
• Thân bài: Kể lại câu chuyện theo trình tự hợp lí, có chi tiết sáng tạo.
• Kết bài: Nêu suy nghĩ, cảm xúc về câu chuyện (nếu đóng vai nhân vật thì kể kết thúc theo cảm nhận của nhân vật đó).

3. Ba cách sáng tạo trong bài văn kể chuyện

• Cách 1: Sáng tạo thêm chi tiết (thêm tả cảnh, tả nhân vật, thêm lời thoại,…).
• Cách 2: Thay đổi cách kết thúc theo tưởng tượng của em.
• Cách 3: Đóng vai nhân vật để kể lại câu chuyện.

Lưu ý: Dù chọn cách nào cũng phải giữ nội dung chính và ý nghĩa của câu chuyện.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu 1: Chuẩn bị

Trước khi lập dàn ý, em cần chuẩn bị 3 việc:

• Lựa chọn câu chuyện theo yêu cầu của đề bài.
• Nhớ lại câu chuyện với các yếu tố: bối cảnh (thời gian, không gian), nhân vật (nhân vật chính, phụ), diễn biến (các sự việc chính).
• Lựa chọn cách sáng tạo: thêm chi tiết / thay đổi cách kết thúc / đóng vai nhân vật.

Câu 2: Lập dàn ý

Dưới đây là 2 dàn ý mẫu cho 2 đề bài:

➤ Dàn ý mẫu – Đề 1: Kể sáng tạo câu chuyện Cánh đồng hoa

(Cách sáng tạo: thêm chi tiết tả cảnh, tả nhân vật và thêm lời thoại)

• Mở bài:
  • Giới thiệu câu chuyện Cánh đồng hoa của tác giả Lê Anh Vinh – Bùi Thị Diễn.
  • Nêu ấn tượng chung của em về câu chuyện.
• Thân bài: Kể lại câu chuyện theo trình tự, thêm các chi tiết sáng tạo:
  • Bối cảnh: Ở đầu làng có một đồng cỏ rộng.
    • Thêm tả cảnh: Cỏ xanh mướt, chim hót líu lo, nắng vàng ấm áp.
  • Diễn biến 1: Ja Ka, Mư Hoa, Ja Prok, Mư Nhơ thường ra đồng cỏ chơi. Ja Ka vỗ trống, các bạn múa hát tưng bừng.
    • Thêm chi tiết: Tả tiếng trống rộn ràng, tiếng cười vang khắp cánh đồng.
  • Diễn biến 2: Một bãi rác xuất hiện, cứ lớn dần, bốc mùi khó chịu.
    • Thêm chi tiết: Tả mùi hôi, khuôn mặt buồn rầu của các bạn nhỏ.
  • Diễn biến 3: Mư Hoa nảy ra ý tưởng biến đồng cỏ thành cánh đồng hoa.
    • Thêm lời thoại: Mư Hoa hào hứng nói: “Chúng ta hãy trồng thật nhiều hoa nhé!”.
  • Diễn biến 4: Các bạn cùng cô bác trong làng dọn rác, xới đất, gieo hạt, chăm sóc cây.
    • Thêm chi tiết: Tả mồ hôi lấm tấm, đôi tay nhỏ nhưng rất chăm chỉ.
  • Diễn biến 5: Ba tháng sau, cánh đồng hoa nở rực rỡ.
    • Thêm chi tiết: Tả màu sắc rực rỡ của cúc bách nhật tím, cúc vạn thọ vàng, mào gà đỏ.
• Kết bài:
  • Nêu cảm xúc của em: vui vẻ, xúc động, khâm phục các bạn nhỏ.
  • Bài học: Đoàn kết và biết bảo vệ môi trường sẽ làm cuộc sống tươi đẹp hơn.

➤ Dàn ý mẫu – Đề 2: Kể sáng tạo câu chuyện có nhân vật chính là con vật hoặc đồ vật

(Câu chuyện chọn: Rùa và Thỏ. Cách sáng tạo: Đóng vai nhân vật Rùa để kể lại.)

• Mở bài:
  • Đóng vai Rùa tự giới thiệu: “Xin chào các bạn, tôi là Rùa. Hôm nay, tôi sẽ kể cho các bạn nghe câu chuyện đáng nhớ nhất của tôi – cuộc thi chạy với anh bạn Thỏ.”
• Thân bài: Kể lại câu chuyện theo cảm nhận của Rùa:
  • Bối cảnh: Một buổi sáng đẹp trời trong khu rừng xanh mát.
  • Nhân vật:
    • Tôi (Rùa): chậm chạp nhưng kiên trì.
    • Anh Thỏ: nhanh nhẹn nhưng kiêu ngạo.
  • Diễn biến:
    • Thỏ chê tôi chậm chạp, cười cợt tôi trước mặt mọi người.
    • Tôi thấy tự ái nên đã nhận lời thách đấu chạy đua.
    • Cuộc thi bắt đầu: Thỏ chạy vụt đi, tôi chầm chậm bò từng bước.
    • Giữa đường, Thỏ chủ quan nằm ngủ dưới gốc cây vì nghĩ tôi còn xa lắm.
    • Tôi vẫn kiên trì bước từng bước, không nghỉ ngơi.
    • Khi Thỏ tỉnh dậy chạy tới đích, tôi đã đứng đó chờ với nụ cười tươi.
• Kết bài:
  • Cảm nhận của tôi (Rùa): Rất vui khi chiến thắng, nhưng cũng thấy thương anh Thỏ.
  • Bài học tôi muốn gửi tới các bạn: Chậm mà chắc, kiên trì sẽ thành công. Đừng bao giờ chủ quan và xem thường người khác.

Câu 3: Góp ý và chỉnh sửa

Sau khi lập xong dàn ý, em cần đọc lại và kiểm tra:

• Nội dung câu chuyện: Đã đầy đủ mở bài – thân bài – kết bài chưa? Các sự việc có được sắp xếp hợp lí không?
• Cách sáng tạo các chi tiết: Chi tiết sáng tạo có phù hợp với câu chuyện không? Có làm câu chuyện hay hơn không? Có bị lạc đề, làm sai lệch ý nghĩa không?

→ Nếu phát hiện điều chưa hợp lí, em hãy bổ sung hoặc chỉnh sửa lại cho phù hợp.

Vận dụng

Chia sẻ với người thân dàn ý bài viết của em và trao đổi về cách sáng tạo cho câu chuyện.

Gợi ý cách thực hiện:

• Bước 1: Đọc to dàn ý đã lập cho ông bà, bố mẹ hoặc anh chị nghe.
• Bước 2: Giới thiệu cách sáng tạo em đã chọn (thêm chi tiết / thay đổi kết thúc / đóng vai nhân vật) và giải thích lí do.
• Bước 3: Hỏi ý kiến người thân:
  • Dàn ý đã rõ ràng, hợp lí chưa?
  • Chi tiết sáng tạo có hay và phù hợp không?
  • Có cần thêm hoặc bớt ý nào không?
• Bước 4: Ghi lại những góp ý hay để chỉnh sửa dàn ý trước khi viết bài hoàn chỉnh.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình