Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Giải các câu hỏi SGK
Đề bài: Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:
- Đề 1: Viết đoạn văn nêu ý kiến phản đối hiện tượng vứt rác bừa bãi.
- Đề 2: Viết đoạn văn nêu ý kiến phản đối hiện tượng chen lấn khi xếp hàng.
Câu 1: Dựa vào các ý đã tìm trong hoạt động Viết ở Bài 28, viết đoạn văn theo yêu cầu của đề bài đã chọn.
Lưu ý:
- Sử dụng từ ngữ để tỏ rõ ý kiến phản đối (không đúng, khó chấp nhận, không đồng ý,…).
- Các lí do phản đối phải xác đáng, có dẫn chứng thuyết phục.
➤ Đoạn văn mẫu Đề 1 (Vứt rác bừa bãi):
Hiện nay, ở nhiều nơi công cộng vẫn còn hiện tượng vứt rác bừa bãi. Em hoàn toàn phản đối hành vi này. Vì sao vậy? Vì vứt rác bừa bãi gây ra rất nhiều tác hại. Trước hết, rác thải làm ô nhiễm nghiêm trọng môi trường đất, nước và không khí, khiến cuộc sống của chúng ta bị đe doạ. Không những thế, những đống rác vứt tuỳ tiện còn làm mất mĩ quan đường phố, công viên, trường học. Đây cũng là nơi vi khuẩn, ruồi muỗi sinh sôi và lan truyền bệnh tật cho con người. Ở nhiều tuyến phố, cống rãnh ngập rác gây tắc nghẽn, bốc mùi hôi thối khó chịu. Các bãi biển đẹp cũng bị rác thải nhựa phủ kín, làm cho nhiều loài sinh vật biển chết vì nuốt phải. Vì thế, em cho rằng mỗi người cần chấm dứt ngay hành vi vứt rác bừa bãi. Có như vậy, chúng ta mới bảo vệ được môi trường và xây dựng nếp sống văn minh cho cộng đồng.
➤ Đoạn văn mẫu Đề 2 (Chen lấn khi xếp hàng):
Ở nhiều nơi công cộng như siêu thị, bến xe, khu vui chơi,… vẫn còn không ít người có thói quen chen lấn, xô đẩy khi xếp hàng. Em hoàn toàn không đồng tình với hành vi này. Vì sao vậy? Vì chen lấn khi xếp hàng gây ra nhiều tác hại. Đầu tiên, việc làm này vi phạm nguyên tắc công bằng – ai đến trước phải được phục vụ trước. Chen lấn còn gây mất trật tự nơi công cộng, khiến những người xung quanh cảm thấy khó chịu, bực bội. Nguy hiểm hơn, hành vi này có thể gây té ngã, thương tích cho người khác, đặc biệt là trẻ em và người già. Đã có nhiều vụ tai nạn đáng tiếc xảy ra do chen lấn tại các lễ hội hay nơi phát quà từ thiện. Chen lấn cũng thể hiện văn hoá ứng xử kém, thiếu tôn trọng người khác. Trong khi đó, ở nhiều nước, mọi người luôn xếp hàng ngay ngắn, rất văn minh. Vì vậy, em kiên quyết phản đối việc chen lấn khi xếp hàng. Mỗi người cần biết xếp hàng trật tự để thể hiện nếp sống văn minh và sự tôn trọng lẫn nhau.
Câu 2: Đọc soát và chỉnh sửa.
a. Đọc lại đoạn văn của em để phát hiện lỗi.
Em cần kiểm tra đoạn văn theo 4 tiêu chí sau:
| Tiêu chí | Câu hỏi tự kiểm tra |
|---|---|
| Bố cục | Đoạn văn đã đủ 3 phần (Mở đầu – Triển khai – Kết thúc) chưa? Ý kiến phản đối có được nêu rõ ngay ở phần Mở đầu không? |
| Sắp xếp ý | Các lí do và dẫn chứng đã được sắp xếp theo trình tự hợp lí chưa? Các ý có liên kết chặt chẽ với nhau không? |
| Diễn đạt | Câu văn có mạch lạc, rõ ràng không? Có sử dụng từ ngữ thể hiện thái độ phản đối không? |
| Chính tả, dùng từ | Có mắc lỗi chính tả không? Có dùng từ chưa chính xác hoặc lặp từ không? |
b. Sửa lỗi trong đoạn văn (nếu có).
Sau khi phát hiện lỗi, em cần sửa lại cho đúng:
- Lỗi bố cục: Nếu thiếu phần nào, cần bổ sung cho đủ 3 phần.
- Lỗi sắp xếp ý: Sắp xếp lại các câu, các ý cho hợp lí hơn.
- Lỗi diễn đạt: Thay từ ngữ, viết lại câu cho rõ nghĩa và thuyết phục hơn.
- Lỗi chính tả, dùng từ: Sửa lại cho đúng và phù hợp.
II. Vận dụng
Câu 1: Trao đổi với người thân ý kiến phản đối của em về hiện tượng chen lấn khi xếp hàng.
Bài trao đổi tham khảo:
Sau giờ cơm tối, em đã trao đổi với bố mẹ về hiện tượng chen lấn khi xếp hàng mà em thấy diễn ra ở nhiều nơi.
Em nói: “Bố mẹ ơi, hôm nay đi siêu thị với mẹ, con thấy có một bác chen ngang thanh toán trước mặt mọi người, khiến ai cũng khó chịu. Con rất không đồng tình với hành vi này ạ. Vì chen lấn khi xếp hàng vừa mất trật tự, vừa thiếu công bằng với những người đã xếp hàng trước. Nguy hiểm hơn, có thể gây té ngã, tai nạn cho người khác, nhất là các em nhỏ và ông bà lớn tuổi.”
Mẹ em gật đầu tán thành: “Con nói rất đúng. Xếp hàng trật tự là biểu hiện của nếp sống văn minh và sự tôn trọng lẫn nhau.”
Bố em bổ sung: “Ở nhiều nước, mọi người xếp hàng rất ngay ngắn, không bao giờ chen lấn. Chúng ta cũng cần học tập điều đó.”
Em rất vui vì bố mẹ đã ủng hộ ý kiến của mình và cả nhà cùng nhắc nhau luôn xếp hàng có văn hoá ở mọi nơi công cộng.
Câu 2: Tìm đọc văn bản thông tin về vấn đề xử lí rác thải.
Gợi ý một số văn bản thông tin về xử lí rác thải:
- Sách: “Sổ tay phân loại rác thải sinh hoạt” (Nhà xuất bản Kim Đồng), “Rác thải nhựa – Hiểm hoạ toàn cầu”.
- Báo: Các bài viết trên báo Thiếu niên Tiền phong, báo Nhi Đồng, báo Môi trường và Cuộc sống,…
- Trang web đáng tin cậy: website của Bộ Tài nguyên và Môi trường, các chương trình môi trường của VTV,…
Sau khi đọc, em có thể ghi lại:
- Các cách xử lí rác thải hiện nay: chôn lấp, đốt, tái chế, ủ phân,…
- Cách phân loại rác tại nhà: rác hữu cơ, rác vô cơ, rác tái chế.
- Những việc làm cụ thể mà học sinh có thể thực hiện: hạn chế dùng đồ nhựa, bỏ rác đúng nơi quy định, tham gia dọn vệ sinh trường lớp, khu phố,…
→ Em có thể chia sẻ những điều đã đọc được với bạn bè, người thân để cùng nhau chung tay bảo vệ môi trường.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình
