I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Bài thơ Tuổi ngựa của Xuân Quỳnh là cuộc trò chuyện giữa bạn nhỏ và mẹ về tuổi của mình – tuổi Ngựa. Từ lời mẹ nói “Ngựa không yên một chỗ”, bạn nhỏ tưởng tượng mình là chú ngựa con rong ruổi khắp nơi: qua miền trung du, vùng đất đỏ, đại ngàn, những cánh đồng hoa mơ, hoa huệ, hoa cúc dại. Dù đi xa đến đâu, bạn nhỏ vẫn luôn nhớ đường về với mẹ. Bài thơ thể hiện ước mơ bay xa, khám phá thế giới của tuổi thơ và tình yêu thương sâu sắc của người con dành cho mẹ.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Trao đổi về những tên gọi của năm (theo âm lịch) mà em biết.

Theo âm lịch, một năm được đặt tên theo một trong 12 con giáp. Cụ thể:

• Năm Tý (Chuột)
• Năm Sửu (Trâu)
• Năm Dần (Hổ)
• Năm Mão (Mèo)
• Năm Thìn (Rồng)
• Năm Tỵ (Rắn)
• Năm Ngọ (Ngựa)
• Năm Mùi (Dê)
• Năm Thân (Khỉ)
• Năm Dậu (Gà)
• Năm Tuất (Chó)
• Năm Hợi (Lợn)

Người sinh vào năm nào thì được gọi là “tuổi” con vật đó. Ví dụ: sinh năm Ngọ là tuổi Ngựa, sinh năm Mão là tuổi Mèo.

Câu 1: Qua trò chuyện với mẹ, vì sao bạn nhỏ lại tưởng tượng mình là chú ngựa con rong ruổi đó đây?

Bạn nhỏ tưởng tượng mình là chú ngựa con vì mẹ đã nói với bạn nhỏ rằng:

“Tuổi con là tuổi Ngựa Ngựa không yên một chỗ Tuổi con là tuổi đi…”

Từ lời mẹ, bạn nhỏ liên tưởng đến hình ảnh chú ngựa con thích chạy nhảy, khám phá khắp nơi. Vì thế, bạn nhỏ đã tưởng tượng mình cũng như chú ngựa con, được rong ruổi qua nhiều miền đất, chiêm ngưỡng bao cảnh đẹp.

Câu 2: Kể lại hành trình của chú ngựa con theo trí tưởng tượng của bạn nhỏ.

① Những miền đất đã qua:

• Miền trung du
• Vùng đất đỏ
• Đại ngàn (rừng lớn)
• Triền núi đá mấp mô

② Những cảnh vật đã thấy:

• Những ngọn gió muôn màu: gió xanh, gió hồng, gió đen
• Cánh đồng hoa mơ trắng loá
• Hoa huệ ngọt ngào toả hương
• Đồng hoa cúc dại
• Gió và nắng xôn xao

③ Những cảm nghĩ đã có:

• Muốn mang ngọn gió của trăm miền về cho mẹ.
• Ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của thiên nhiên, cảm thấy không thể ôm hết mùi hoa huệ, gió và nắng.
• Dù đi xa đến đâu, vẫn luôn nhớ đường về với mẹ.

Câu 3: Qua đoạn thơ cuối, bạn nhỏ muốn nói với mẹ điều gì?

Qua đoạn thơ cuối, bạn nhỏ muốn nói với mẹ rằng:

• Dù tuổi Ngựa thích rong ruổi khắp nơi, dù có phải cách núi cách rừng, cách sông cách biển, bạn nhỏ vẫn luôn nhớ đường về với mẹ.
• Mẹ đừng buồn khi con đi xa, vì tình yêu thương của con dành cho mẹ không bao giờ thay đổi.

→ Đây là lời khẳng định tình cảm gắn bó, yêu thương sâu sắc của bạn nhỏ với mẹ.

Câu 4: Nêu nhận xét về bạn nhỏ trong bài thơ.

Bạn nhỏ trong bài thơ là một em bé:

• Ngoan ngoãn, yêu mẹ: luôn tâm sự, chia sẻ với mẹ và hứa dù đi đâu cũng nhớ về với mẹ.
• Giàu trí tưởng tượng: biết hình dung mình là chú ngựa con rong ruổi qua bao miền đất, ngọn gió, cánh đồng hoa.
• Có ước mơ bay xa: thích khám phá thế giới rộng lớn, muốn đi đến nhiều nơi.
• Tình cảm sâu sắc: muốn mang những điều đẹp nhất (ngọn gió của trăm miền) về tặng mẹ.

Ghi chú: Các em nhớ học thuộc lòng bài thơ nhé!

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình