I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Bài thơ Bài ca trái đất của nhà thơ Định Hải ca ngợi vẻ đẹp của trái đất – hành tinh xanh xinh đẹp với chim bồ câu, hải âu, sóng biển. Trái đất là ngôi nhà chung của trẻ em năm châu, dù có màu da khác nhau (vàng, trắng, đen) nhưng tất cả đều đáng yêu, đáng quý như những bông hoa thơm ngát của đất. Bài thơ cũng nhắc nhở về hiểm hoạ chiến tranh qua hình ảnh “khói hình nấm”, “bom H, bom A” – những tai hoạ đe doạ sự sống trên trái đất. Cuối bài, tác giả gửi gắm thông điệp: hãy cùng nhau giữ gìn hoà bình bằng tiếng hát, tiếng cười để trái đất mãi mãi bình yên, tươi trẻ.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Những hình ảnh dưới đây gợi cho em suy nghĩ gì về trái đất của chúng ta?

Hai hình ảnh chim bồ câu trắng trên đôi bàn tay và trái đất được nâng niu trên đôi bàn tay gợi cho em suy nghĩ:

• Chim bồ câu trắng là biểu tượng của hoà bình.
• Bàn tay nâng trái đất thể hiện việc nâng niu, bảo vệ trái đất.

→ Trái đất là ngôi nhà chung của tất cả chúng ta, cần được giữ gìn, bảo vệ và sống trong hoà bình, hạnh phúc.

Câu 1: Những hình ảnh ở khổ thơ đầu giúp chúng ta hình dung về một trái đất như thế nào?

Những hình ảnh ở khổ thơ đầu:

• “Quả bóng xanh bay giữa trời xanh” → trái đất tròn, xanh mát, giống như một quả bóng xanh bay giữa vũ trụ bao la.
• “Bồ câu ơi, tiếng chim gù thương mến” → có tiếng chim bồ câu – biểu tượng của hoà bình.
• “Hải âu ơi, cánh chim vờn sóng biển” → có cánh hải âu bay lượn trên biển cả.

→ Trái đất hiện lên xinh đẹp, tươi vui, tràn đầy sức sống và ngập tràn hoà bình.

Câu 2: Theo em, khổ thơ thứ hai ý nói gì? Em chọn ý nào dưới đây? Vì sao?

Em chọn ý C. Trẻ em trên toàn thế giới đều đáng yêu, đáng quý.

Vì sao:

• Khổ thơ thứ hai viết: “Vàng, trắng, đen… dù da khác màu / Ta là nụ, là hoa của đất / Gió đẫm hương thơm, nắng tô thắm sắc / Màu hoa nào cũng quý, cũng thơm!“
• Tác giả so sánh trẻ em năm châu như những bông hoa của đất – dù màu da khác nhau nhưng màu hoa nào cũng quý, cũng thơm.
• Ý A và B nói về trẻ em là tương lai của thế giới – tuy đúng nhưng không phải là ý chính mà khổ thơ muốn nhấn mạnh. Khổ thơ tập trung ca ngợi giá trị đáng yêu, đáng quý của trẻ em toàn thế giới, không phân biệt màu da.

Câu 3: Trong bài thơ, những hình ảnh nào có ý nghĩa đối lập với hoà bình? Em có suy nghĩ gì về những hình ảnh ấy?

Những hình ảnh đối lập với hoà bình:

• “Khói hình nấm” → cột khói khổng lồ bốc lên sau vụ nổ bom hạt nhân.
• “Bom H, bom A” → những loại bom có sức huỷ diệt khủng khiếp.

Suy nghĩ của em:

• Đó là những hình ảnh của chiến tranh, gây ra chết chóc, đau thương cho con người và phá huỷ trái đất.
• Em thấy sợ hãi, căm ghét chiến tranh và mong muốn thế giới không bao giờ có chiến tranh nữa.
• Chúng ta cần chung tay bảo vệ hoà bình để trái đất mãi là ngôi nhà chung bình yên của mọi người.

Câu 4: Theo em, hai dòng thơ “Tiếng hát vui giữ bình yên trái đất / Tiếng cười ran cho trái đất không già” ý nói gì?

Hai dòng thơ “Tiếng hát vui giữ bình yên trái đất / Tiếng cười ran cho trái đất không già” có ý nghĩa:

• “Tiếng hát vui”, “tiếng cười ran” là biểu tượng cho niềm vui, hạnh phúc, sự bình yên của con người khi được sống trong hoà bình.
• Khi trái đất tràn ngập tiếng hát, tiếng cười của trẻ em và mọi người, tức là trái đất đang bình yên, tràn đầy sức sống và mãi mãi tươi trẻ.
• Đây là lời kêu gọi mọi người trên thế giới hãy chung tay giữ gìn hoà bình, đẩy lùi chiến tranh để trái đất luôn được vui vẻ, trẻ trung và hạnh phúc.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình