I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Câu chuyện Khu rừng của Mát kể về Mát – chàng trai sống cùng ông nội ở “Trang trại rừng”, cơ nghiệp của tổ tiên với nhiều giống cây quý. Hằng ngày, Mát cùng ông chăm sóc rừng cây và học được tên, đặc tính của nhiều loài cây. Năm Mát tròn mười tám tuổi, ông nội qua đời và gửi gắm trang trại cho Mát. Mát hứa sẽ bảo vệ trang trại thật tốt. Nhưng rồi một đêm, sấm sét đánh trúng cây cao, lửa lan khắp rừng khiến trang trại cháy rụi. Mát đau xót, ngất lịm, tỉnh dậy trong bệnh viện với tâm trạng buồn bã, tuyệt vọng. Nhờ lời động viên của bà lão: “Cây bị thiêu cháy thì trồng lại là được. Cậu còn trẻ mà!”, Mát bừng tỉnh, quyết tâm khôi phục trang trại: anh biến thân cây cháy thành than củi đem bán, lấy tiền mua cây giống trồng lại. Nhiều năm sau, trang trại lại phủ một màu xanh mướt và được mọi người gọi là “Rừng của Mát”. Câu chuyện ca ngợi nghị lực, ý chí và tinh thần vượt khó của Mát – biết đứng dậy từ mất mát để làm lại từ đầu.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Chia sẻ với bạn về tấm gương một người đã vượt qua khó khăn để tiếp tục làm việc hoặc học tập mà em biết.

Em xin chia sẻ về tấm gương thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký – một người đã vượt qua khó khăn to lớn để học tập và thành tài:

• Từ nhỏ, thầy Ký bị liệt hai tay do bệnh nặng.
• Không đầu hàng số phận, thầy kiên trì tập viết bằng chân dù rất đau đớn và khó khăn.
• Nhờ ý chí và nghị lực phi thường, thầy đã học giỏi và trở thành nhà giáo ưu tú, được nhiều thế hệ học sinh kính trọng.

→ Thầy Ký là tấm gương sáng về lòng kiên trì và tinh thần vượt khó mà em luôn ngưỡng mộ và học tập.

Câu 1: Hãy giới thiệu về “Trang trại rừng” và sự gắn bó của Mát với trang trại.

Giới thiệu về “Trang trại rừng”:

• Là một trang trại rộng lớn, nổi tiếng trong vùng.
• Là cơ nghiệp của tổ tiên để lại cho gia đình Mát.
• Trồng nhiều loại cây, trong đó có những giống cây quý hiếm.

Sự gắn bó của Mát với trang trại:

• Mát sống với ông nội tại trang trại từ nhỏ.
• Hằng ngày, Mát cùng ông chăm sóc rừng cây.
• Dưới sự chỉ dạy của ông, Mát nhớ được tên và đặc tính của nhiều loại cây.
• Khi ông mất, Mát hứa sẽ bảo vệ trang trại thật tốt và gìn giữ hồi ức đẹp đã có cùng ông.

Câu 2: Sự việc gì đã xảy ra với trang trại? Điều đó khiến Mát rơi vào tình trạng như thế nào?

Sự việc xảy ra với trang trại:

• Một đêm, sấm chớp đùng đùng nổi lên.
• Một tia sét đánh trúng ngọn cây cao nhất trong trang trại.
• Cây bốc cháy, ngọn lửa lan khắp rừng.
• Mọi người cố dập lửa nhưng bất lực trước ngọn lửa cao cả chục mét.
• Trang trại cháy suốt một ngày một đêm mới tắt.

Tình trạng của Mát:

• Nhìn cảnh hoang tàn, Mát đau xót, kiệt sức, ngất lịm đi.
• Được đưa vào bệnh viện, khi tỉnh dậy Mát vẫn buồn bã và tuyệt vọng.

Câu 3: Nói về những việc Mát đã làm để khôi phục trang trại.

Để khôi phục trang trại, Mát đã làm những việc sau:

Bước 1: Sau khi nghe lời động viên của bà lão, Mát trở về nhà, quyết tâm khôi phục trang trại.

Bước 2: Nảy ra ý tưởng sáng tạo: “Mình còn những thân cây cháy đen cơ mà!” – Mát thuê người tới, biến những thân cây bị đốt cháy thành than củi đem vào thành phố bán.

Bước 3: Dùng số tiền bán than để mua cây giống, trồng lại trong trang trại, thực hiện lời hứa với ông nội.

Bước 4: Kiên trì chăm sóc trong nhiều năm, cuối cùng trang trại phủ một màu xanh mướt và được mọi người gọi là “Rừng của Mát”.

Câu 4: Theo em, vì sao Mát bừng tỉnh, quyết tâm khôi phục trang trại khi nghe bà cụ nói: “Cây bị thiêu cháy thì trồng lại là được. Cậu còn trẻ mà!”?

Mát bừng tỉnh và quyết tâm khôi phục trang trại vì:

• Lời bà cụ giúp Mát nhận ra sự thật đơn giản mà quý giá: cây cháy vẫn có thể trồng lại được, khó khăn nào cũng có cách vượt qua.
• Câu nói “Cậu còn trẻ mà!” nhắc Mát rằng anh còn cả sức trẻ, thời gian và cơ hội để làm lại từ đầu.
• Lời bà đã khơi dậy ý chí, nghị lực trong Mát, giúp anh vượt qua sự tuyệt vọng.
• Mát cũng nhớ đến lời hứa với ông nội – phải bảo vệ và gìn giữ trang trại.

→ Chính niềm tin, tình yêu với trang trại và lời hứa với ông đã tiếp thêm sức mạnh cho Mát.

Câu 5: Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật Mát trong câu chuyện trên.

Em rất cảm phục và yêu quý nhân vật Mát:

• Mát là người giàu tình cảm – yêu ông nội, gắn bó với trang trại tổ tiên để lại.
• Mát là người có ý chí, nghị lực phi thường – từ tuyệt vọng đã đứng dậy để làm lại từ đầu.
• Mát thông minh, sáng tạo – biết biến khó khăn thành cơ hội (bán than củi từ cây cháy để lấy vốn).
• Mát kiên trì, biết giữ lời hứa – suốt nhiều năm cần mẫn khôi phục trang trại như đã hứa với ông.

→ Nhân vật Mát cho em bài học quý: dù khó khăn đến đâu, chỉ cần có ý chí và không bỏ cuộc, ta sẽ vượt qua tất cả.

III. Vận dụng

Câu 1: Câu nào dưới đây là câu ghép? Các vế trong câu ghép được nối với nhau bằng cách nào?

a. Dưới sự chỉ dạy của ông, Mát nhớ được tên và đặc tính của nhiều loại cây.

b. Cây bốc cháy, ngọn lửa mau chóng lan khắp rừng.

c. Nhiều năm sau, trang trại phủ một màu xanh mướt.

Trả lời: Câu b là câu ghép.

Phân tích câu b: Cây bốc cháy, ngọn lửa mau chóng lan khắp rừng.

• Vế 1: Cây (CN) / bốc cháy (VN).
• Vế 2: ngọn lửa (CN) / mau chóng lan khắp rừng (VN).
• Hai vế nối với nhau trực tiếp bằng dấu phẩy (không có kết từ).

(Câu a và câu c là câu đơn vì mỗi câu chỉ có một cụm chủ ngữ – vị ngữ, phần đầu chỉ là trạng ngữ.)

Câu 2: Đặt một câu ghép nói về nhân vật Mát hoặc trang trại của Mát, trong đó các vế của câu ghép được nối với nhau bằng một kết từ (và, hay, nhưng, rồi, thì,…).

Bài tham khảo:

• Mát rất đau buồn khi trang trại bị cháy nhưng anh vẫn quyết tâm khôi phục lại.
• Mát chăm sóc cây suốt nhiều năm nên trang trại lại phủ một màu xanh mướt.

Một số câu tham khảo khác:

• Ông nội qua đời và Mát trở thành người chủ mới của trang trại rừng.
• Mát thuê người biến thân cây cháy thành than rồi anh đem vào thành phố bán.
• Trang trại bị thiêu rụi nhưng Mát không hề nản lòng.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình