Giải SGK Tiếng Việt 5: Bài 4: Nét đẹp học đường – Tuần 20

I. Hướng dẫn cách nói

Yêu cầu: Thảo luận về những ứng xử đẹp trong trường học.

Bước 1: Chuẩn bị nội dung

  • Tìm kiếm thông tin trong sách báo, mạng in-tơ-nét.
  • Nhớ lại trải nghiệm thực tế của bản thân về những ứng xử đẹp em đã thấy hoặc đã làm.
  • Dự kiến các ý sẽ phát biểu theo 2 nhóm biểu hiện:
Nhóm biểu hiện Nội dung cần chuẩn bị
Lời nói – Khi gặp gỡ, tạm biệt

– Khi giúp đỡ người khác

– Khi được người khác giúp đỡ

– Khi mắc lỗi hoặc khi bạn mắc lỗi

Cử chỉ, việc làm, thái độ Cử chỉ: nhẹ nhàng, lịch sự

Việc làm: giúp bạn, giữ vệ sinh, chăm học

Thái độ: vui vẻ, tôn trọng, chân thành

Bước 2: Trình bày ý kiến trong buổi thảo luận

  • Phát biểu theo nội dung đã chuẩn bị.
  • Tự nhận xét, đánh giá bản thân: những điều em đã làm đượcchưa làm được.
  • Nêu dẫn chứng cụ thể để lời nói thuyết phục hơn.

Bước 3: Lắng nghe và trao đổi

  • Lắng nghe ý kiến của các bạn.
  • Bày tỏ ý kiến tán thành hoặc không tán thành một cách lịch sự.
  • Bổ sung, góp ý để cuộc thảo luận sôi nổi.

Lưu ý khi nói: Nói to, rõ ràng, mạch lạc; kết hợp ánh mắt, cử chỉ phù hợp; tự tin, thân thiện với người nghe.

II. Bài nói mẫu tham khảo

Bài nói mẫu 1: Ứng xử đẹp thể hiện qua lời nói

Kính chào cô giáo và các bạn! Trong buổi thảo luận hôm nay, em xin chia sẻ về những ứng xử đẹp thể hiện qua lời nói trong trường học.

Theo em, lời nói đẹp là lời nói lễ phép, chân thành, ấm áp. Em thấy có rất nhiều biểu hiện đẹp mà chúng ta có thể học và làm theo:

  • Khi gặp gỡ: chúng em luôn chào hỏi thầy cô, bạn bè một cách vui vẻ như “Em chào cô ạ!”, “Chào cậu, hôm nay đi học sớm thế!”.
  • Khi tạm biệt: nói lời “Em chào cô, em về ạ!” hoặc “Ngày mai gặp lại nhé!” – nghe thật thân thiện.
  • Khi giúp đỡ bạn: nói nhẹ nhàng như “Để tớ giúp cậu nhé!” thay vì im lặng hay tỏ ra hơn bạn.
  • Khi được giúp đỡ: luôn biết nói lời “Cảm ơn bạn nhiều nhé!”.
  • Khi mắc lỗi: dũng cảm nói “Tớ xin lỗi, tớ sai rồi!” để giữ tình bạn tốt đẹp.

Bản thân em đã cố gắng thực hiện những điều đó. Em luôn chào cô giáo khi đến lớp và cảm ơn bạn Lan khi được bạn cho mượn bút. Tuy nhiên, đôi khi em còn quên chào bác bảo vệ khi vào cổng trường. Em sẽ cố gắng sửa để hoàn thiện hơn.

Em mong các bạn cùng em giữ gìn nét đẹp trong lời nói để trường học của chúng ta luôn là nơi ấm áp và thân thiện. Em xin cảm ơn cô và các bạn đã lắng nghe!

Bài nói mẫu 2: Ứng xử đẹp thể hiện qua cử chỉ, việc làm, thái độ

Kính chào cô và các bạn! Hôm nay em xin chia sẻ về những ứng xử đẹp thể hiện qua cử chỉ, việc làm và thái độ trong trường học.

Em nghĩ, một hành động đẹp đôi khi còn có ý nghĩa hơn cả lời nói. Em xin nêu một vài biểu hiện cụ thể:

  • Về cử chỉ: đưa và nhận đồ vật bằng hai tay khi trao cho thầy cô; gật đầu chào khi gặp thầy cô ở hành lang; vỗ tay khích lệ bạn khi bạn phát biểu.
  • Về việc làm:
    • Giúp bạn giảng lại bài khi bạn chưa hiểu.
    • Nhặt rác bỏ vào thùng để giữ sân trường sạch đẹp.
    • Xếp hàng ngay ngắn khi vào lớp, khi ra về.
    • Nhường ghế, nhường đường cho em nhỏ và các bạn.
  • Về thái độ: luôn vui vẻ, hoà đồng với các bạn; tôn trọng ý kiến của người khác; chăm chú lắng nghe khi thầy cô giảng bài.

Bản thân em đã thực hiện được: chăm chú nghe giảng, giúp bạn Minh học bài khi bạn bị ốm nghỉ học. Nhưng em chưa làm tốt việc giữ trật tự trong giờ ra chơi. Em sẽ cố gắng khắc phục trong thời gian tới.

Em tin rằng, nếu ai cũng có những cử chỉ, việc làm và thái độ đẹp thì trường học của chúng ta sẽ trở thành ngôi nhà thứ hai đầy tình yêu thương. Em xin cảm ơn cô và các bạn!

Đánh giá bài nói: Sau khi các bạn phát biểu, cả lớp cùng đánh giá theo 3 tiêu chí:

  • Người có nhiều ý kiến đóng góp cho cuộc thảo luận.
  • Người có lí lẽ và dẫn chứng xác đáng khi nêu ý kiến.
  • Người có phong cách trình bày thu hút người nghe.

III. Vận dụng

Chia sẻ với người thân về những ứng xử đẹp trong trường học mà em và các bạn đã thảo luận.

Gợi ý cách chia sẻ với người thân:

  • Kể lại buổi thảo luận ở lớp cho ông bà, bố mẹ nghe.
  • Nêu những ứng xử đẹp mà em ấn tượng nhất (lời chào lễ phép, giúp bạn học bài, giữ vệ sinh trường lớp,…).
  • Nói về những điều em đã làm đượcnhững điều em còn cần cố gắng.
  • Hỏi thêm người thân từng có kỉ niệm đẹp nào ở trường học không.

Ví dụ đoạn chia sẻ ngắn:

“Mẹ ơi, hôm nay ở lớp con và các bạn đã thảo luận về những ứng xử đẹp trong trường học. Con thấy các bạn đưa ra nhiều điều hay lắm mẹ ạ. Bạn Lan nói khi được bạn giúp đỡ phải nhớ cảm ơn, bạn Nam thì kể chuyện đã nhặt rác bỏ vào thùng. Con thấy mình cần cố gắng hơn để luôn nói lời lễ phép và giúp đỡ bạn bè. Mẹ hồi bé đi học có kỉ niệm nào đẹp không, kể cho con nghe với!”

→ Việc chia sẻ này giúp em rèn kĩ năng nói, đồng thời gắn kết tình cảm gia đình và học được thêm nhiều bài học ứng xử quý báu từ người thân.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình