Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Hướng dẫn cách viết
1. Đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách là gì?
Là đoạn văn giúp người đọc hình dung về một nhân vật đáng chú ý trong một cuốn sách nào đó. Qua đoạn văn, người đọc biết được nhân vật là ai, có đặc điểm gì nổi bật và đáng học tập.
2. Bố cục đoạn văn (3 phần):
- Mở đầu: Giới thiệu tên sách, tên tác giả, tên nhân vật và nêu ấn tượng chung về nhân vật.
- Triển khai: Cung cấp thông tin về đặc điểm nổi bật của nhân vật (về ngoại hình, hành động, lời nói, suy nghĩ,…) và đưa ra dẫn chứng minh hoạ cho từng đặc điểm.
- Kết thúc: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ về nhân vật.
3. Lưu ý khi viết:
- Chọn những đặc điểm nổi bật, tiêu biểu nhất của nhân vật để giới thiệu, không kể lan man.
- Dẫn chứng phải cụ thể, lấy từ chính trong cuốn sách (về việc nhân vật đã làm, đã nói, đã nghĩ,…).
- Thể hiện được tình cảm, cảm xúc của người viết đối với nhân vật.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
Đoạn văn giới thiệu nhân vật Mi-lô trong cuốn sách “Truyện kể hằng đêm dành cho các cô bé cá tính” – Vũ Mạnh Huy.
a. Đoạn văn trên có nội dung chính là gì? Chọn đáp án đúng.
Đáp án đúng: B. Giới thiệu về nhân vật Mi-lô trong cuốn sách Truyện kể hằng đêm dành cho các cô bé cá tính.
Giải thích: Toàn bộ đoạn văn tập trung giới thiệu về Mi-lô – nữ nghệ sĩ trống người Cu-ba – với các đặc điểm nổi bật về tài năng, ước mơ và niềm tin. Đó chính là nội dung chính của đoạn văn.
b. Tìm phần mở đầu và kết thúc của đoạn văn. Mỗi phần cho biết thông tin gì?
| Phần | Nội dung | Thông tin cho biết |
|---|---|---|
| Mở đầu | Từ “Truyện kể hằng đêm dành cho các cô bé cá tính…” đến “…nữ nghệ sĩ trống người Cu-ba.” | Giới thiệu tên sách, tên tác giả (Ê-lê-na Pha-vi-li và Phran-xét-ca Ca-va-lô) và nhân vật được nói đến (Mi-lô – nữ nghệ sĩ trống người Cu-ba). |
| Kết thúc | Từ “Nhờ tài năng, sự nỗ lực và niềm tin của Mi-lô…” đến “…tấm gương về lòng quyết tâm theo đuổi ước mơ.” | Nêu nhận xét, đánh giá của người viết về nhân vật Mi-lô – một tấm gương về lòng quyết tâm theo đuổi ước mơ. |
c. Phần triển khai nói về những đặc điểm nào của nhân vật Mi-lô? Với mỗi đặc điểm, người viết đã đưa những dẫn chứng gì?
Phần triển khai giới thiệu 3 đặc điểm nổi bật của Mi-lô:
| Đặc điểm | Dẫn chứng |
|---|---|
| Đặc điểm 1: Có năng khiếu âm nhạc. | ① Chơi được mọi loại trống (tim-pan-ni, công-ga, bông-gô,…). ② Ngay từ nhỏ đã bộc lộ rõ năng khiếu âm nhạc. |
| Đặc điểm 2: Kiên trì, quyết tâm theo đuổi ước mơ. | ① Hằng ngày, cô rèn khả năng cảm nhận âm thanh bằng cách lắng nghe những tiếng động xung quanh (tiếng lá đu đưa, tiếng chim ruồi vỗ cánh,…). ② Với sự kiên trì, cô đã thuyết phục được cha cho tham gia lớp học nhạc. |
| Đặc điểm 3: Có niềm tin mạnh mẽ vào bản thân. | ① Luôn tin: “Sẽ đến một ngày mình được chơi trong một ban nhạc thứ thiệt!” ② Trải qua bao khó khăn, cô vẫn giữ vững niềm tin cho đến khi thành công. |
Câu 2: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách.
Khi viết đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách, em cần lưu ý:
- Bố cục của đoạn văn: Đảm bảo đủ 3 phần – mở đầu, triển khai, kết thúc.
- Cách lựa chọn đặc điểm của nhân vật: Chọn những đặc điểm nổi bật, tiêu biểu nhất (về ngoại hình, hành động, lời nói, suy nghĩ,…); không kể lại toàn bộ câu chuyện.
- Cách đưa dẫn chứng: Dẫn chứng phải cụ thể, chân thật, được lấy từ nội dung của cuốn sách để làm rõ từng đặc điểm.
- Tình cảm, cảm xúc: Thể hiện được tình yêu mến, sự khâm phục hoặc bài học rút ra từ nhân vật.
Vận dụng
1. Thực hiện dự án: Sổ tay từ ngữ tiếng Việt của em.
Các bước thực hiện:
- Bước 1: Tập hợp một số từ ngữ cần giải thích trong các bài đọc đã học.
- Bước 2: Tra cứu nghĩa và các thông tin khác của những từ ngữ đó trong từ điển.
- Bước 3: Sắp xếp từ ngữ theo thứ tự trong bảng chữ cái, ghi chép từ ngữ và thông tin đã tra cứu vào sổ.
- Bước 4: Thêm các quy ước và trình bày sổ tay giống như một cuốn từ điển. Trang trí thật đẹp.
Gợi ý tra cứu các từ trong SGK:
Sắp xếp theo bảng chữ cái A, B, C,… như sau:
| Mục từ | Từ loại | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| du mục | tt. | Chỉ lối sống di chuyển nhiều nơi để chăn nuôi, không cố định. | Dân tộc du mục trên thảo nguyên. |
| kì vĩ | tt. | To lớn, hùng vĩ đến mức khác thường, gây ấn tượng mạnh. | Cảnh núi non kì vĩ. |
| ngôi sao | dt. | Người đạt thành tích nổi bật trong biểu diễn nghệ thuật hoặc hoạt động thể thao. | Ngôi sao sân cỏ. |
| siêng năng | tt. | Chăm chỉ, làm việc đều đặn, không lười biếng. | Bạn Lan là học sinh siêng năng. |
| tha thẩn | đgt. | Đi đi lại lại một cách chậm rãi, không có mục đích rõ ràng. | Tha thẩn dạo bước bên bờ suối. |
| thưởng thức | đgt. | Xem, nghe, nếm,… để cảm nhận cái hay, cái đẹp. | Thưởng thức một bản nhạc hay. |
| trung du | dt. | Vùng đất chuyển tiếp giữa miền núi và đồng bằng, có địa hình đồi thấp. | Vùng trung du Bắc Bộ. |
Lưu ý: Các em có thể thêm nhiều từ khác trong các bài đọc đã học vào sổ tay của mình. Nhớ trang trí sổ tay thật đẹp và ngăn nắp nhé.
2. Tìm đọc câu chuyện về nhà trường, thầy cô, học sinh.
Gợi ý một số câu chuyện phù hợp với em:
- Những tấm lòng cao cả – Ét-môn-đô Đờ A-mi-xi (kể về tình thầy trò, bạn bè).
- Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ – Nguyễn Nhật Ánh (kể về tuổi học trò hồn nhiên).
- Cây bàng không rụng lá – Phạm Ngọc Tiến (những kỉ niệm thời đi học).
- Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ – Nguyễn Ngọc Thuần (những bài học ý nghĩa từ thầy cô, cha mẹ).
- Các câu chuyện đăng trên báo Nhi Đồng, Thiếu Niên Tiền Phong về đề tài nhà trường.
Sau khi đọc, em nên:
- Ghi lại tên câu chuyện, tác giả và nhân vật em ấn tượng nhất.
- Chia sẻ với bạn bè, người thân về câu chuyện đã đọc.
- Rút ra bài học ý nghĩa cho bản thân từ câu chuyện đó.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình