Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Hướng dẫn cách viết
Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ thường có 3 phần:
1. Mở đầu
- Giới thiệu tên bài thơ, tên tác giả.
- Nêu ấn tượng chung của em về bài thơ.
2. Triển khai
- Nêu những cái hay, cái đẹp của bài thơ: từ ngữ, hình ảnh, nhân vật, nội dung, ý nghĩa,…
- Biểu lộ tình cảm, cảm xúc của em đối với bài thơ.
3. Kết thúc
- Nhấn mạnh, khẳng định lại một lần nữa tình cảm, cảm xúc của em đối với bài thơ.
Cách thể hiện tình cảm, cảm xúc:
- Dùng từ ngữ chỉ tình cảm, cảm xúc: yêu thích, xúc động, ấn tượng, thấm thía, khâm phục,…
- Sử dụng câu cảm (câu có dấu chấm than): Bài thơ hay quá! Xúc động biết mấy!,…
- Dùng hình ảnh so sánh, liên tưởng để làm nổi bật cái hay, cái đẹp của bài thơ.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Đọc đoạn văn (của Thanh Thanh) và thực hiện các yêu cầu.
a. Tìm phần mở đầu, triển khai, kết thúc của đoạn văn và cho biết ý chính của mỗi phần.
| Phần | Câu văn | Ý chính |
|---|---|---|
| Mở đầu | “Bài thơ Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà của tác giả Quang Huy để lại trong tôi những ấn tượng đẹp.” | Giới thiệu tên bài thơ, tác giả và nêu ấn tượng chung về bài thơ. |
| Triển khai | Từ “Bài thơ gợi lên bức tranh sống động…” đến “…để cuộc sống tươi đẹp hơn.” | Nêu những cái hay, cái đẹp của bài thơ (bức tranh đêm trăng, tiếng đàn được miêu tả sinh động, tình hữu nghị giữa các quốc gia) và biểu lộ tình cảm, cảm xúc. |
| Kết thúc | “Xúc động biết mấy! Cảm ơn nhà thơ Quang Huy đã viết bài thơ thật hay, thật đẹp về tiếng đàn ba-la-lai-ca và tình hữu nghị thắm thiết, bền chặt.” | Nhấn mạnh, khẳng định lại tình cảm, cảm xúc đối với bài thơ. |
b. Những điều gì ở bài thơ khiến người viết yêu thích hoặc xúc động?
Những điều ở bài thơ khiến người viết yêu thích, xúc động:
- Bài thơ gợi lên bức tranh sống động về đêm trăng trên công trường thủy điện.
- Bài thơ tả tiếng đàn thật hay với những hình ảnh so sánh sinh động (như ngọn gió bình yên, như ngọn sóng vỗ ghềnh đá,…).
- Ý nghĩa về tình hữu nghị cao đẹp giữa các quốc gia – những người bạn quốc tế đã giúp Việt Nam xây dựng Nhà máy Thủy điện Sông Đà.
c. Tình cảm, cảm xúc của người viết được thể hiện qua những từ ngữ, câu văn nào?
Tình cảm, cảm xúc của người viết được thể hiện qua các từ ngữ, câu văn:
- “để lại trong tôi những ấn tượng đẹp”
- “Bài thơ tả tiếng đàn thật là hay!”
- “Tôi như nghe thấy những cung bậc âm thanh khi dìu dặt, khi náo nức, vang ngân của tiếng đàn ba-la-lai-ca.”
- “cảm nhận về tình hữu nghị cao đẹp giữa các quốc gia”
- “Xúc động biết mấy!”
- “Cảm ơn nhà thơ Quang Huy đã viết bài thơ thật hay, thật đẹp…”
Câu 2: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ.
Gợi ý trả lời:
Khi viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ, em cần lưu ý:
a. Bố cục đoạn văn: Đủ 3 phần Mở đầu – Triển khai – Kết thúc, mạch lạc, rõ ràng.
b. Những điều yêu thích ở bài thơ: Nêu rõ những điều em thích ở bài thơ như từ ngữ, hình ảnh, nội dung, ý nghĩa của bài thơ.
c. Những cách thể hiện tình cảm, cảm xúc đối với bài thơ:
- Dùng từ ngữ chỉ tình cảm, cảm xúc: yêu thích, xúc động, ấn tượng, khâm phục, thấm thía,…
- Sử dụng câu cảm: để bày tỏ cảm xúc mạnh mẽ (VD: Bài thơ hay quá! Xúc động biết mấy!).
- Dùng hình ảnh so sánh, liên tưởng để làm nổi bật cái hay, cái đẹp của bài thơ.
Ghi nhớ
Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ thường có 3 phần:
- Mở đầu: Giới thiệu tên bài thơ, tên tác giả và ấn tượng của em về bài thơ.
- Triển khai: Nêu những cái hay, cái đẹp của bài thơ (từ ngữ, hình ảnh, nhân vật, nội dung, ý nghĩa,…) và biểu lộ tình cảm, cảm xúc của em đối với bài thơ.
- Kết thúc: Nhấn mạnh, khẳng định lại một lần nữa tình cảm, cảm xúc của em đối với bài thơ.
Vận dụng – Câu 1: Đọc cho người thân một bài thơ viết cho thiếu nhi và chia sẻ cảm nghĩ của em về bài thơ đó.
Bài tham khảo (dựa trên bài thơ “Nói với em” – Vũ Quần Phương):
Mẹ ơi, hôm nay con muốn đọc cho mẹ nghe bài thơ Nói với em của nhà thơ Vũ Quần Phương. Bài thơ nhắn nhủ chúng ta: nếu nhắm mắt lại và lắng nghe, ta sẽ nghe được nhiều điều thú vị – tiếng chim hót trong vườn, những câu chuyện cổ tích của bà, và cả những vất vả của cha mẹ đã nuôi ta khôn lớn.
Con rất thích và xúc động khi đọc bài thơ này. Con thích nhất là khổ thơ cuối, khi nhà thơ nhắc đến hình ảnh cha mẹ “tay bồng bế sớm khuya vất vả” để nuôi con lớn. Đọc đến đây, con lại nghĩ đến mẹ – người luôn thức khuya dậy sớm chăm sóc con. Bài thơ giúp con hiểu rằng con cần biết yêu thương, biết ơn cha mẹ nhiều hơn nữa.
Vận dụng – Câu 2: Tìm đọc câu chuyện kể về một người làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật (nhà văn, nhà thơ, diễn viên, đạo diễn,…).
Gợi ý: Em có thể tìm đọc câu chuyện về các nhân vật sau:
- Nhà thơ Trần Đăng Khoa – “thần đồng thơ” của Việt Nam, làm thơ từ năm 8 tuổi với tập thơ nổi tiếng Góc sân và khoảng trời.
- Nhà văn Tô Hoài – tác giả của Dế Mèn phiêu lưu kí – tác phẩm quen thuộc với biết bao thế hệ thiếu nhi.
- Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh – tác giả nhiều cuốn sách hay dành cho tuổi thơ như Kính vạn hoa, Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ,…
- Họa sĩ Bùi Xuân Phái – nổi tiếng với những bức tranh về phố cổ Hà Nội.
Cách tìm đọc: Em có thể tìm sách ở thư viện trường, tủ sách gia đình hoặc nhờ thầy cô, bố mẹ giới thiệu. Khi đọc, em nhớ ghi lại tên nhân vật, những đóng góp của họ và điều em ấn tượng nhất để chia sẻ với bạn bè và người thân.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình