Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Lý thuyết trọng tâm
(Phần lý thuyết chi tiết các em đã học ở Bài 29 – Kết từ. Các em có thể mở lại bài để ôn tập kĩ hơn.)
1. Khái niệm kết từ
Kết từ là những từ dùng để nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện mối quan hệ giữa các từ ngữ hoặc các câu với nhau.
Các kết từ thường gặp: và, với, hay, hoặc, vì, do, của, ở, tại, nhưng, mà,…
Ví dụ: – Bức tranh có màu sắc tươi sáng và nét vẽ mềm mại. – Chiếc áo này của chị em.
2. Cặp kết từ
Có những kết từ được dùng thành cặp (gọi là cặp kết từ) để nối hai vế câu, thể hiện mối quan hệ rõ ràng hơn.
| Cặp kết từ | Quan hệ | Ví dụ |
|---|---|---|
| Vì… nên… / Do… nên… | Nguyên nhân – kết quả | Vì trời mưa nên em nghỉ học. |
| Nếu… thì… | Điều kiện – kết quả | Nếu chăm học thì em sẽ tiến bộ. |
| Mặc dù… nhưng… / Tuy… nhưng… | Tương phản | Mặc dù trời rét nhưng em vẫn dậy sớm. |
| Không những… mà còn… | Tăng tiến | Bạn Lan không những học giỏi mà còn hát hay. |
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Chọn từ ngữ ở cột A phù hợp với từ ngữ ở cột B để tạo câu. Chỉ ra các kết từ trong mỗi câu.
Cách ghép:
| Cột A | Cột B |
|---|---|
| a | (4) |
| b | (3) |
| c | (2) |
| d | (1) |
Câu hoàn chỉnh và các kết từ:
a + (4): Nước Áo được coi là đất nước của âm nhạc bởi nhiều nhạc sĩ nổi tiếng thế giới đều đã sống ở đây. → Kết từ: của, bởi.
b + (3): Nếu không tính toán thật kĩ lưỡng và luyện tập tỉ mỉ trong mỗi cảnh quay thì các diễn viên đóng thế sẽ rất dễ gặp nguy hiểm. → Cặp kết từ: Nếu… thì…; kết từ khác: và.
c + (2): Âm nhạc không những làm tăng sự lạc quan mà còn giúp ta ngủ sâu và hoàn toàn thư giãn. → Cặp kết từ: không những… mà còn…; kết từ khác: và.
d + (1): Mặc dù nhiều bức tranh của Van Gốc có màu vàng chói chang đến nhức mắt nhưng đó vẫn là những bức tranh đắt nhất thế giới. → Cặp kết từ: Mặc dù… nhưng…; kết từ khác: của.
Câu 2: Chọn kết từ phù hợp thay cho bông hoa.
Các kết từ cho sẵn: cho, của, mà, và.
Đoạn văn hoàn chỉnh:
Nghị lực phi thường, sự lãng mạn và lòng nhân ái đã chắp cánh cho tài năng âm nhạc của Mô-da. Di sản mà ông để lại cho nhân loại thật là vĩ đại: hơn 600 tác phẩm lớn nhỏ. Đây là một cống hiến vào mức kỉ lục của một con người chỉ sống trên đời có 35 năm. (Theo Kể chuyện danh nhân thế giới)
Giải thích các kết từ đã điền:
| Vị trí | Kết từ | Tác dụng |
|---|---|---|
| 1 | và | Nối các danh từ cùng loại (nghị lực, sự lãng mạn, lòng nhân ái). |
| 2 | cho | Chỉ đối tượng nhận (chắp cánh cho tài năng). |
| 3 | của | Chỉ sự sở hữu (tài năng của Mô-da). |
| 4 | mà | Nối làm rõ ý (di sản mà ông để lại). |
| 5 | cho | Chỉ đối tượng nhận (để lại cho nhân loại). |
| 6 | của | Chỉ sự sở hữu (cống hiến của một con người). |
Câu 3: Hoàn thiện câu a hoặc b dưới đây với mỗi kết từ cho sẵn.
a. Tôi học chơi đàn ghi-ta…
- Tôi học chơi đàn ghi-ta và dương cầm.
- Tôi học chơi đàn ghi-ta để giải trí sau những giờ học căng thẳng.
- Tôi học chơi đàn ghi-ta vì em rất yêu thích môn nghệ thuật này.
b. Môn ảo thuật luôn kích thích người xem…
- Môn ảo thuật luôn kích thích người xem bởi những màn biểu diễn đầy bất ngờ.
- Môn ảo thuật luôn kích thích người xem nên rất nhiều người tìm đến các buổi trình diễn ảo thuật.
- Môn ảo thuật luôn kích thích người xem với những màn trình diễn kì diệu, khó lí giải.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình