Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Bài này tiếp nối phần lập dàn ý cho bài văn tả người. Trước khi viết đoạn văn, em cần chuẩn bị dàn ý chi tiết đã học ở Bài 4. Em có thể ôn lại tại: Bài 4: Lập dàn ý cho bài văn tả người – Tuần 20
I. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
Đoạn a: Tả ông nội của Nhụ.
| Nội dung | Chi tiết trong đoạn văn |
|---|---|
| Từ ngữ nổi bật về ngoại hình | tám mươi tuổi, vóc người vẫn gọn và chắc, dáng đi dứt khoát như một ngọn sóng, nước da nâu sẫm |
| Từ ngữ nổi bật về hoạt động | kết thúc câu nói thường dùng tiếng “hầy”, ra hiệu bằng mắt và bằng tay |
| Chi tiết gây ấn tượng | Hình ảnh “dáng đi dứt khoát như một ngọn sóng” – gợi hình ảnh người đàn ông cả đời gắn bó với biển cả. |
Đoạn b: Tả bà ngoại.
| Nội dung | Chi tiết trong đoạn văn |
|---|---|
| Từ ngữ nổi bật về ngoại hình | đôi má nhăn nheo, những giọt nước mắt vì mừng vui |
| Từ ngữ nổi bật về hoạt động | lập cập chạy ra cửa, dang hai tay đón, ôm chặt vào lòng, dẫn ra sau vườn, để dành những trái cây sà thấp xuống |
| Chi tiết gây ấn tượng | “Ngoại để dành những trái cây sà thấp xuống như thế cho tôi về hái” – thể hiện tình yêu thương chu đáo, tinh tế của bà dành cho cháu. |
Đoạn c: Tả chị Hà – thành viên đoàn thanh niên đến giúp xã chống úng.
| Nội dung | Chi tiết trong đoạn văn |
|---|---|
| Từ ngữ nổi bật về ngoại hình | nước da trắng, môi hồng, tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn ngược, vài nốt tàn nhang, gò má đỏ ửng |
| Từ ngữ nổi bật về hoạt động | cười nói nhiều, tính sôi nổi, hào hứng với chuyến đi giúp bà con |
| Chi tiết gây ấn tượng | “Tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn ngược” – so sánh sinh động, độc đáo; và chi tiết “mỗi khi chị cười, nốt tàn nhang lặn đi trên gò má đỏ ửng” cho thấy nét đẹp trẻ trung, tươi tắn của chị. |
Câu 2: Dựa vào dàn ý trong hoạt động Viết ở Bài 4, viết đoạn văn tả một người thân trong gia đình em hoặc một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp.
Đoạn văn mẫu 1: Tả mẹ (người thân trong gia đình)
Mẹ em năm nay ba mươi tám tuổi. Mẹ có dáng người nhỏ nhắn nhưng nhanh nhẹn. Khuôn mặt mẹ hình trái xoan, làn da trắng hồng như luôn được ánh nắng ban mai chiếu vào. Mái tóc đen dài của mẹ mượt mà, thường được buộc gọn phía sau khi mẹ vào bếp. Đôi mắt mẹ đen láy, ấm áp và biết cười. Mỗi khi em làm bài chưa đúng, mẹ chỉ khẽ nhíu mày rồi dịu dàng giảng lại cho em hiểu. Còn khi em được điểm cao, đôi mắt ấy sáng bừng lên khiến em vui đến nỗi muốn nhảy cẫng. Em yêu quý mẹ vô cùng và luôn cố gắng chăm ngoan để mẹ vui lòng.
Đoạn văn mẫu 2: Tả cô giáo lớp 4 (người để lại ấn tượng tốt đẹp)
Cô Lan – cô giáo chủ nhiệm em năm lớp 4 – là người đã để lại trong em nhiều ấn tượng tốt đẹp nhất. Cô khoảng ba mươi tuổi, dáng người thanh mảnh và luôn duyên dáng trong tà áo dài. Khuôn mặt cô hiền hậu với đôi mắt to, sáng, mỗi khi cô cười, đôi mắt ấy ánh lên thật ấm áp. Cô giảng bài rất dễ hiểu, thường hay kể những câu chuyện vui để cả lớp hiểu bài nhanh hơn. Điều em nhớ nhất là những giờ ra chơi, cô không ngồi trong phòng nghỉ mà ra sân trường cùng chúng em nhảy dây, đá cầu. Có lần em bị ốm phải nghỉ học, cô đã đến tận nhà thăm và giảng lại bài cho em. Dù bây giờ đã lên lớp 5 nhưng em vẫn luôn nhớ cô – người cô dịu dàng như người mẹ thứ hai của em.
Lưu ý khi viết:
- Chọn 2 – 3 chi tiết nổi bật nhất về ngoại hình, hoạt động, tính cách – tránh liệt kê quá nhiều.
- Kết hợp hình ảnh so sánh để đoạn văn sinh động hơn.
- Đoạn văn cần thể hiện được tình cảm của em với người được tả.
II. Vận dụng
1. Làm một sản phẩm (viết thiệp, vẽ tranh,…) tặng người thân hoặc người bạn mà em yêu quý. Chia sẻ với người nhận điều em muốn thể hiện qua sản phẩm đó.
Ví dụ nội dung thiệp tặng bà:
“Bà nội yêu quý của cháu! Cháu vẽ bức tranh hai bà cháu ngồi bên khóm hoa hồng bà trồng để cảm ơn bà đã luôn yêu thương cháu. Cháu chúc bà luôn mạnh khoẻ, sống lâu trăm tuổi cùng con cháu. Cháu yêu bà nhiều lắm! – Cháu của bà.”
2. Tìm đọc bài thơ thể hiện vẻ đẹp cuộc sống (những việc làm thể hiện sự tận tâm với công việc; tình cảm yêu thương, sự quan tâm trong gia đình, cộng đồng;…).
Gợi ý một số bài thơ hay em có thể tìm đọc:
- Mẹ ốm – Trần Đăng Khoa (tình yêu thương của con dành cho mẹ khi mẹ bị ốm).
- Hạt gạo làng ta – Trần Đăng Khoa (ca ngợi sự vất vả của người nông dân).
- Bầm ơi – Tố Hữu (tình cảm của người con xa nhà nhớ mẹ).
- Chú đi tuần – Trần Ngọc (sự tận tâm của chú công an với công việc).
- Về ngôi nhà đang xây – Đồng Xuân Lan (vẻ đẹp lao động xây dựng cuộc sống).
Cách đọc và học từ bài thơ:
- Đọc kĩ để hiểu nội dung bài thơ.
- Ghi lại những câu thơ hay vào sổ tay.
- Chia sẻ với người thân, bạn bè về cảm nghĩ của em sau khi đọc.
→ Việc đọc thơ giúp em bồi đắp tâm hồn, biết yêu thương và trân trọng những vẻ đẹp bình dị trong cuộc sống.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình