I. Giải các câu hỏi SGK

Đề bài: Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:

• Đề 1: Viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành hoạt động ủng hộ, giúp đỡ các bạn học sinh vùng thiên tai.
• Đề 2: Viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành phong trào trồng và bảo vệ cây xanh.

Câu 1: Viết.

Lưu ý khi viết:

• Nêu rõ ý kiến tán thành ngay từ phần mở đầu.
• Trình bày lí do vì sao em tán thành.
• Chọn dẫn chứng phù hợp để tăng sức thuyết phục cho lí do em đưa ra.
• Sử dụng các từ ngữ thể hiện ý kiến tán thành như: tán thành, ủng hộ quan điểm, hoàn toàn đồng ý, rất xác đáng, hoàn toàn đồng tình,…

Dàn ý cho Đề 1 (Ủng hộ học sinh vùng thiên tai):

Đoạn văn tham khảo Đề 1:

Vừa qua, trường em phát động phong trào ủng hộ các bạn học sinh vùng thiên tai. Em hoàn toàn tán thành phong trào ý nghĩa này. Trước hết, các bạn học sinh ở những vùng bị bão lũ đã phải chịu rất nhiều mất mát: nhiều bạn mất nhà cửa, sách vở, quần áo, thậm chí cả người thân. Trong hoàn cảnh khó khăn ấy, một chiếc bút, một cuốn vở hay một tấm áo cũ của chúng ta cũng có thể giúp các bạn tiếp tục được đến trường. Bên cạnh đó, việc ủng hộ, giúp đỡ các bạn còn thể hiện tinh thần “lá lành đùm lá rách” – một truyền thống tốt đẹp lâu đời của dân tộc Việt Nam. Em còn nhớ sau trận bão lũ ở miền Trung năm trước, đã có rất nhiều trường học và cá nhân trên cả nước cùng chung tay quyên góp sách vở, quần áo và tiền bạc để gửi tới các bạn vùng lũ. Nhờ đó, các bạn đã sớm được trở lại lớp học. Vì vậy, em rất mong tất cả các bạn trong trường cùng nhau tham gia phong trào này để chia sẻ khó khăn với các bạn học sinh vùng thiên tai.

Dàn ý cho Đề 2 (Trồng và bảo vệ cây xanh):

Đoạn văn tham khảo Đề 2:

Hiện nay, trường em đang phát động phong trào trồng và bảo vệ cây xanh. Em rất ủng hộ phong trào này. Trước hết, cây xanh mang lại rất nhiều lợi ích cho cuộc sống của chúng ta. Cây xanh giúp làm sạch không khí, tạo bóng mát và làm dịu đi cái nóng oi bức của mùa hè. Bên cạnh đó, cây xanh còn giúp bảo vệ môi trường, chống xói mòn đất, ngăn lũ lụt và giảm bớt tác hại của biến đổi khí hậu. Không chỉ vậy, những hàng cây xanh còn làm cho ngôi trường, con đường, làng quê thêm đẹp và thơ mộng. Em còn nhớ sinh thời Bác Hồ đã phát động phong trào “Tết trồng cây” với câu nói nổi tiếng: “Mùa xuân là Tết trồng cây / Làm cho đất nước càng ngày càng xuân.” Ở trường em, nhờ có nhiều cây xanh mà sân trường lúc nào cũng mát mẻ, trong lành, chúng em có thể vui chơi thoải mái vào giờ ra chơi. Vì vậy, em hoàn toàn đồng tình với phong trào trồng và bảo vệ cây xanh, đồng thời mong mỗi bạn học sinh sẽ trồng và chăm sóc ít nhất một cây xanh để góp phần làm cho môi trường sống ngày càng xanh, sạch, đẹp.

Câu 2: Tự nhận xét bài làm của em theo yêu cầu dưới đây:

Sau khi viết xong, em cần đọc lại đoạn văn và tự trả lời 3 câu hỏi sau:

– Đoạn văn có sử dụng được từ ngữ thể hiện rõ ý kiến tán thành không?

Em cần kiểm tra xem đã dùng các từ ngữ như tán thành, ủng hộ, đồng ý, đồng tình,… để thể hiện rõ ý kiến của mình hay chưa. Nếu chưa có, em cần bổ sung ngay để người đọc dễ dàng nhận ra quan điểm của em.

– Lí do tán thành có sức thuyết phục không?

Em kiểm tra xem các lí do đưa ra có rõ ràng, hợp lí và gần gũi với đời sống không. Tránh những lí do chung chung, sáo rỗng, không có sức thuyết phục.

– Dẫn chứng có phù hợp với lí do không?

Em xem lại từng dẫn chứng có thực sự làm nổi bật cho lí do phía trước không. Dẫn chứng cần cụ thể, chân thực – có thể là sự việc trong nhà trường, trong cuộc sống hằng ngày, hoặc lời dạy của Bác Hồ,…

Câu 3: Viết lại những câu văn mà em muốn chỉnh sửa cho hay hơn.

Sau khi tự nhận xét, em hãy chọn ra những câu văn còn chưa hay và viết lại để đoạn văn hoàn chỉnh hơn.

Một số cách chỉnh sửa câu văn hay hơn:

• Thay từ ngữ chưa hay bằng từ ngữ gợi hình, gợi cảm hơn.
  • Ví dụ: “Cây xanh có nhiều lợi ích.” → “Cây xanh mang lại vô vàn lợi ích quý giá cho cuộc sống của chúng ta.”
• Bổ sung hình ảnh cụ thể để câu văn thêm sinh động.
  • Ví dụ: “Các bạn vùng lũ rất khổ.” → “Sau cơn bão, nhiều bạn không còn sách vở, quần áo, thậm chí cả mái nhà để ở.”
• Dùng câu ghép hoặc từ nối để các ý liên kết chặt chẽ hơn.
  • Ví dụ: “Cây xanh làm mát. Cây xanh làm đẹp.” → “Cây xanh vừa làm mát không khí vừa làm đẹp cảnh quan xung quanh.”

Câu 4: Đổi bài cho bạn để học tập cách viết.

Em hãy đổi bài với một bạn trong lớp và:

• Đọc kĩ đoạn văn của bạn từ đầu đến cuối.
• Ghi nhận những điểm hay của bạn (câu văn hay, dẫn chứng thuyết phục, cách mở đầu ấn tượng,…).
• Góp ý chân thành cho bạn về những chỗ chưa hợp lí (nếu có).
• Học hỏi những điểm tốt trong bài của bạn để áp dụng cho bài viết của mình lần sau.

II. Vận dụng

Tìm đọc bài ca dao hoặc bài thơ về quê hương, đất nước (ca ngợi những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước hoặc bày tỏ tình yêu, niềm tự hào với vẻ đẹp của quê hương).

Em đã tìm đọc bài thơ “Việt Nam quê hương ta” của nhà thơ Nguyễn Đình Thi. Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp trù phú của quê hương Việt Nam và ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam.

Trích đoạn hay:

“Việt Nam đất nước ta ơi

Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn

Cánh cò bay lả rập rờn

Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều

Quê hương biết mấy thân yêu B

ao nhiêu đời đã chịu nhiều thương đau

Mặt người vất vả in sâu

Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn.”

Cảm nhận của em:

Đọc bài thơ, em thấy quê hương Việt Nam hiện lên thật đẹp với những cánh đồng lúa mênh mông, những cánh cò bay lả rập rờn và dãy Trường Sơn hùng vĩ. Em càng yêu quê hương, tự hào về đất nước mình và biết ơn những thế hệ cha ông đã đổ mồ hôi, xương máu để bảo vệ và xây dựng đất nước.

Một số bài ca dao, bài thơ khác về quê hương, đất nước em có thể tìm đọc:

• Bài ca dao: “Đường vô xứ Nghệ quanh quanh / Non xanh nước biếc như tranh họa đồ.”
• Bài ca dao: “Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ / Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn…”
• Bài thơ “Quê hương” của Đỗ Trung Quân.
• Bài thơ “Nhớ con sông quê hương” của Tế Hanh.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình