I. Hướng dẫn cách viết

Từ dàn ý đã lập ở Bài 25, em triển khai thành bài văn hoàn chỉnh với 3 phần rõ ràng:

1. Mở bài: Viết thành câu văn hoàn chỉnh, giới thiệu tự nhiên về thầy (cô) mà em muốn tả.

2. Thân bài: Triển khai các ý trong dàn ý thành đoạn văn, sử dụng từ ngữ miêu tả, hình ảnh so sánh,… để bài viết sinh động.

3. Kết bài: Viết cảm nghĩ chân thành về thầy (cô).

Hai điểm quan trọng cần nhớ khi viết:

• Miêu tả việc làm, cử chỉ, lời nói của thầy (cô) gắn với những tình huống cụ thể mà em nhớ nhất (ví dụ: một lần cô hướng dẫn em viết chữ, một lần thầy giảng lại bài cho em,…).
• Bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc chân thành của em đối với thầy (cô) qua những câu văn cảm nghĩ xen kẽ trong bài.

II. Giải các câu hỏi SGK

Đề bài: Viết bài văn tả thầy giáo (cô giáo) mà em yêu quý.

Câu 1: Dựa vào dàn ý đã lập trong hoạt động Viết ở Bài 25, viết bài văn theo yêu cầu.

➤ Bài văn mẫu 1: Tả cô giáo đang dạy em – cô Hoa

Trong những năm ngồi trên ghế nhà trường, em đã được nhiều thầy cô dạy dỗ. Nhưng người em yêu quý và kính trọng nhất chính là cô Hoa – cô giáo chủ nhiệm lớp 5 của em.

Cô Hoa năm nay khoảng ba mươi lăm tuổi, dáng người thanh mảnh, cân đối. Khuôn mặt cô trái xoan với làn da trắng hồng. Mái tóc cô đen dài ngang lưng, lúc nào cũng được buộc gọn gàng phía sau. Đôi mắt cô sáng, hiền từ như biết cười cùng chúng em. Mỗi khi cô cười, hàm răng trắng đều khiến khuôn mặt cô càng thêm dịu dàng, ấm áp. Cô thường mặc áo dài đủ màu khi lên lớp, trông thật duyên dáng và đằm thắm.

Cô Hoa giảng bài rất rõ ràng, dễ hiểu. Cô còn hay kể những câu chuyện thú vị để cả lớp hiểu bài hơn. Em còn nhớ mãi hôm học bài về “Trồng rừng ngập mặn”, cô đã kể cho chúng em nghe về những chuyến đi thực tế của cô đến vùng ven biển Cà Mau. Nhờ vậy, cả lớp em ai cũng hiểu bài và thêm yêu quê hương đất nước. Vào giờ ra chơi, cô hay ngồi trò chuyện với chúng em, đôi khi cùng chơi nhảy dây. Có lần, bạn Lan bị ốm phải nghỉ học mấy hôm, cô đã đến tận nhà thăm hỏi và giảng lại bài cho bạn. Nhìn cô ân cần với các bạn, em càng thêm khâm phục và yêu quý cô.

Cô Hoa rất hiền dịu và yêu thương học trò như con của mình. Cô nghiêm khắc khi chúng em mắc lỗi nhưng luôn bao dung, kiên nhẫn giảng giải. Có lần em quên làm bài tập, cứ tưởng cô sẽ mắng nhưng cô chỉ nhẹ nhàng nhắc nhở em phải chăm chỉ hơn. Ánh mắt hiền hậu của cô lúc đó khiến em cảm thấy xấu hổ và tự nhủ phải cố gắng hơn.

Em rất yêu quý và biết ơn cô Hoa. Cô như người mẹ hiền thứ hai đã dạy dỗ em từng con chữ, từng bài toán. Em sẽ chăm chỉ học tập, cố gắng thật giỏi để không phụ lòng cô đã dành cho chúng em bao tình cảm.

➤ Bài văn mẫu 2: Tả thầy giáo cũ đã dạy em – thầy Nam

Người thầy đã để lại trong em nhiều ấn tượng sâu sắc nhất chính là thầy Nam – thầy giáo chủ nhiệm của em hồi lớp 3.

Thầy Nam khi ấy khoảng bốn mươi tuổi, dáng người cao và khoẻ khoắn. Khuôn mặt thầy chữ điền, làn da rám nắng như đã dãi dầu nhiều nắng gió. Mái tóc thầy đen nhánh, cắt ngắn gọn gàng. Đôi mắt thầy sáng, cương nghị nhưng lúc nào cũng ánh lên vẻ ấm áp. Thầy thường mặc áo sơ mi trắng và quần âu khi lên lớp, trông thật giản dị mà nghiêm túc.

Trong giờ học, thầy giảng bài chậm rãi, dễ hiểu, luôn kiên nhẫn với những bạn tiếp thu chậm. Em vẫn nhớ mãi hôm tập viết, chữ em xấu và nghiêng ngả không thẳng hàng. Thầy đến bên em, cúi xuống nhẹ nhàng cầm tay em nắn từng nét chữ. Bàn tay thầy ấm áp, kiên nhẫn, không hề tỏ ra khó chịu. Thầy còn dặn em: “Con phải kiên trì luyện tập, chữ đẹp cũng là một cách rèn tính người.” Câu nói ấy em nhớ mãi không bao giờ quên.

Giờ ra chơi, thầy thường kể chuyện lịch sử cho chúng em nghe. Những câu chuyện về Trần Hưng Đạo, về Ngô Quyền đánh giặc trên sông Bạch Đằng được thầy kể một cách sinh động khiến chúng em say mê lắng nghe. Thầy còn hay ra sân chơi bóng cùng các bạn nam, tiếng cười của thầy vang khắp sân trường.

Thầy Nam nghiêm túc trong công việc nhưng rất gần gũi, vui tính. Thầy công bằng, yêu thương tất cả học sinh như nhau. Trong lớp em có bạn Bình có hoàn cảnh khó khăn, thầy thường xuyên quan tâm, tặng bạn sách vở và động viên bạn cố gắng học tập.

Dù bây giờ em đã lên lớp 5 nhưng em vẫn luôn nhớ về thầy Nam – người thầy đã dạy em những bài học đầu tiên về lòng kiên nhẫn và tình yêu thương. Em thầm hứa sẽ chăm chỉ học tập để xứng đáng với công ơn dạy dỗ của thầy.

Câu 2: Đọc soát và chỉnh sửa bài viết.

a. Tự nhận xét bài làm của em theo yêu cầu dưới đây:

Em cần kiểm tra bài văn của mình đã đạt các yêu cầu sau chưa:

• Có đủ mở bài, thân bài, kết bài: Ba phần rõ ràng, mỗi phần có nội dung riêng.
• Miêu tả được đặc điểm nổi bật của thầy (cô): Có nét riêng về ngoại hình, hoạt động, tính tình, không chung chung.
• Bộc lộ được suy nghĩ, tình cảm đối với thầy (cô): Có những câu văn thể hiện cảm xúc chân thành (yêu quý, biết ơn, khâm phục,…).
• Ý bổ sung: Sử dụng từ ngữ hình ảnh, so sánh phong phú; câu văn mạch lạc, không có lỗi chính tả.

b. Chỉnh sửa bài viết (nếu cần).

Sau khi tự nhận xét, em cần thực hiện các bước sau:

• Đọc lại toàn bộ bài văn một lần nữa.
• Sửa lỗi chính tả, dấu câu, cách dùng từ chưa hợp lí.
• Bổ sung những chi tiết còn thiếu (ví dụ: thêm một tình huống cụ thể, một câu văn cảm nghĩ,…).
• Cắt bỏ những ý trùng lặp, lan man, không phù hợp với đề bài.
• Kiểm tra xem các đoạn văn đã liên kết chặt chẽ với nhau chưa.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình