Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Bài này là bài viết hoàn chỉnh dựa trên dàn ý đã lập ở Bài 4. Em có thể ôn lại dàn ý mẫu tại: Bài 4: Lập dàn ý cho bài văn tả người – Tuần 20
I. Giải các câu hỏi SGK
Đề bài: Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:
- Đề 1: Viết bài văn tả một người thân trong gia đình em.
- Đề 2: Viết bài văn tả một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp.
Câu 1: Dựa vào dàn ý đã lập trong hoạt động Viết ở Bài 4, viết bài văn theo yêu cầu của đề bài đã chọn.
Lưu ý khi viết:
- Tập trung tả những nét nổi bật làm nên vẻ riêng của người được tả.
- Kết hợp tả với bộc lộ cảm nghĩ của em về người đó.
- Lựa chọn từ ngữ gợi tả, sử dụng biện pháp so sánh để bài văn sinh động, cuốn hút.
Bài văn mẫu 1: Tả mẹ (Đề 1)
Dàn ý sử dụng: Mở bài gián tiếp – Kết bài mở rộng
Trong gia đình em, ai cũng yêu thương em vô cùng. Ông bà thì hiền hậu, bố lại vui tính, nhưng người mà em yêu quý và gần gũi nhất chính là mẹ – người mẹ dịu dàng luôn ở bên chăm sóc em từng ngày.
Mẹ em năm nay ba mươi tám tuổi. Mẹ có dáng người nhỏ nhắn, thon gọn nhưng rất nhanh nhẹn. Khuôn mặt mẹ hình trái xoan, làn da trắng hồng như luôn được ánh nắng ban mai chiếu vào. Mái tóc mẹ đen dài đến ngang lưng, mềm mượt như dòng suối, thường được mẹ buộc gọn phía sau khi vào bếp. Đôi mắt mẹ đen láy, hiền từ, mỗi khi nhìn em cứ ấm áp như có ánh nắng bên trong. Nụ cười của mẹ mới thật dịu dàng, để lộ hàm răng trắng đều tăm tắp. Đi làm, mẹ thường mặc áo dài; ở nhà, mẹ lại giản dị trong tà áo bà ba màu nâu.
Mẹ là người phụ nữ đảm đang. Sáng sớm, khi cả nhà còn say ngủ, mẹ đã dậy chuẩn bị bữa sáng thơm phức rồi mới đi làm. Buổi tối, dù mệt sau một ngày dài, mẹ vẫn kiên nhẫn kèm em học bài và kể cho em nghe những câu chuyện thú vị trước khi ngủ. Cuối tuần, mẹ dọn dẹp nhà cửa và chăm sóc khu vườn nhỏ sau nhà. Mẹ nấu ăn rất ngon, đặc biệt là món canh chua cá kho khiến em ăn hoài không chán. Điều em quý nhất ở mẹ là mẹ chưa bao giờ la mắng khi em làm bài chưa đúng. Mẹ chỉ khẽ nhíu mày rồi nhẹ nhàng giảng lại cho em hiểu.
Em yêu mẹ vô cùng và luôn biết ơn mẹ đã hi sinh nhiều điều cho em. Em thầm hứa sẽ cố gắng học giỏi, chăm ngoan để mẹ luôn vui lòng. Với em, mẹ mãi mãi là người tuyệt vời nhất trên đời.
Bài văn mẫu 2: Tả cô giáo cũ (Đề 2)
Dàn ý sử dụng: Mở bài trực tiếp – Kết bài không mở rộng
Người đã để lại trong em nhiều ấn tượng tốt đẹp nhất chính là cô Lan – cô giáo chủ nhiệm em năm lớp 4.
Cô Lan năm nay khoảng ba mươi tuổi. Cô có dáng người thanh mảnh, đi lại nhẹ nhàng như một cơn gió. Khuôn mặt cô hình trái xoan, làn da trắng mịn. Mái tóc đen dài của cô thẳng mượt, thường được buộc thành đuôi ngựa gọn gàng. Đôi mắt cô to, sáng, mỗi khi cười lại ánh lên thật ấm áp. Ngày nào lên lớp, cô cũng mặc áo dài với nhiều màu sắc khác nhau, khi thì màu xanh dịu, khi thì màu hồng phấn, trông cô thật duyên dáng.
Cô Lan giảng bài rất hay và dễ hiểu. Cô thường kể những câu chuyện vui, gắn với bài học để cả lớp nhớ lâu. Trong giờ ra chơi, cô không ngồi trong phòng nghỉ mà ra sân cùng chúng em nhảy dây, đá cầu. Cô luôn quan tâm hỏi han các bạn có hoàn cảnh khó khăn. Có lần em bị ốm phải nghỉ học ba ngày, cô đã đến tận nhà thăm và giảng lại bài cho em. Cô hát rất hay, thường dạy chúng em những bài hát về mái trường. Cô hiền dịu, yêu thương học trò như con của mình, nhưng khi cần cô cũng rất nghiêm khắc để chúng em biết sửa lỗi và tiến bộ hơn.
Dù bây giờ đã lên lớp 5, em vẫn luôn nhớ về cô Lan – người cô giáo dịu hiền đã để lại trong em nhiều kỉ niệm không thể nào quên.
Câu 2: Đọc soát và chỉnh sửa bài viết.
a. Tự nhận xét bài làm của em theo các yêu cầu sau:
Sau khi viết xong, em đọc lại bài của mình và tự đánh giá theo bảng dưới đây:
| Tiêu chí | Câu hỏi tự kiểm tra |
|---|---|
| Trình tự sắp xếp ý | Bài văn đã đủ 3 phần mở bài – thân bài – kết bài chưa? Các ý trong thân bài đã sắp xếp hợp lí chưa? |
| Chi tiết miêu tả | Em đã chọn được các chi tiết nổi bật, riêng biệt giúp người đọc hình dung rõ người được tả chưa? |
| Suy nghĩ, tình cảm | Em đã bộc lộ rõ cảm xúc của mình với người được tả chưa? (yêu quý, biết ơn, nhớ nhung,…) |
| Cách dùng từ, viết câu | Đã sử dụng từ ngữ gợi tả và biện pháp so sánh để bài văn sinh động chưa? Câu văn có mạch lạc, không lặp từ không? |
b. Chỉnh sửa lỗi (nếu có):
- Lỗi chính tả: kiểm tra các chữ dễ viết sai (dấu hỏi/ngã, phụ âm đầu s/x, tr/ch,…).
- Lỗi diễn đạt: thay các câu quá dài, khó hiểu bằng câu ngắn gọn, rõ ý.
- Lỗi lặp từ: thay bằng các từ đồng nghĩa (ví dụ: mẹ → người, bà ấy,…).
- Bổ sung các chi tiết còn thiếu, bỏ bớt những chi tiết chung chung, không nổi bật.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình
